Cwestiynau Cyffredin

Dod yn Gynghorydd

Rhai awgrymiadau defnyddiol am y broses etholiadol. Nod y cyfarwyddyd hwn yw ateb rhai cwestiynau sylfaenol am y broses etholiadol. Nid yw'n gyfarwyddyd cyfreithiol ynghylch sefyll am etholiad. Os dymunwch wybodaeth bellach am unrhyw bwynt, cysylltwch â'r Swyddfa Gwasanaethau Etholiadol a fydd yn falch i fod o gymorth.

Mae'r ffurflenni cyfreithiol, neu'r ffurflenni enwebu, sydd eu hangen er mwyn sefyll fel ymgeisydd ar gael gan y Swyddfa Gwasanaethau Etholiadol tua phythefnos cyn i gyfnod yr etholiad ddechrau.

• Pryd ydw i'n dod yn ymgeisydd?
• Sut allaf fod yn gymwys i sefyll fel ymgeisydd?
• Enwebiad
• Pa wybodaeth allaf ei chynnwys yn fy enw, cyfeiriad a disgrifiad gwleidyddol?
• Faint of gefnogwyr sydd eu hangen arnaf?
• Faint mae hyn yn ei gostio i mi?
• Beth yw cofrestr o etholwyr?
• Beth yw Asiantau?
• A oes angen i mi fod yn Gynghorydd Tref / Cymuned er mwyn sefyll am y Cyngor Sir?
• Sut mae rhywun yn cael pleidlais bost?
• Angen cymorth pellach...?

^ yn ôl i'r brig | Yn ôl i'r Mynegai Cwestiynau

Pryd ydw i'n dod yn ymgeisydd?

Mae rhywun yn dod yn ymgeisydd mewn etholiad ar gyfer bod yn gynghorydd tref, bro neu fwrdeistref sirol ar y diwrnod maent yn cyflwyno papur enwebu dilys/pan gyhoeddir bod eu henwebiad yn ddilys. Fodd bynnag, os yw unigolyn yn rhoi gwybod cyn yr etholiad ei fod yn mynd i sefyll fel ymgeisydd, byddant yn dod yn ymgeisydd ar y diwrnod olaf ar gyfer cyhoeddi'r rhybudd o etholiad.

^ yn ôl i'r brig | Yn ôl i'r Mynegai Cwestiynau

Sut allaf fod yn gymwys i sefyll fel ymgeisydd?

I fod yn gymwys i sefyll fel ymgeisydd, mae'n rhaid i chi fod

• dros 21 oed ar y diwrnod y'ch enwebir,

• yn ddinesydd Prydeinig, Gwyddelig y Gymanwlad neu'r Undeb Ewropeaidd

A

• chwrdd ag o leiaf un o'r cymwysterau canlynol:

• fod yn gofrestredig fel etholwr ar gyfer ardal yr awdurdod lleol ar y diwrnod y derbynnir yr enwebiad ac ar ddiwrnod yr etholiad

NEU

• am y 12 mis blaenorol i gyd, fod wedi byw yn yr ardal honno

NEU

• fod wedi byw fel perchennog neu denant ar unrhyw dir neu mewn unrhyw adeilad yn yr ardal honno

NEU

• am y 12 mis blaenorol i gyd, fod eich prif fan gwaith neu eich unig fan gwaith yn yr ardal honno.

^ yn ôl i'r brig | Yn ôl i'r Mynegai Cwestiynau

Enwebiad

Er mwyn sefyll fel ymgeisydd mewn unrhyw etholiad mae'n rhaid i chi gyflwyno papur enwebu. Mae'r papur enwebu'n rhoi manylion am eich enw, cyfeiriad a disgrifiad gwleidyddol. Mae'n rhaid i bapur enwebu gael ei arwyddo gan y nifer cywir o'ch cefnogwyr.

^ yn ôl i'r brig | Yn ôl i'r Mynegai Cwestiynau

Pa wybodaeth allaf ei chynnwys yn fy enw, cyfeiriad a disgrifiad gwleidyddol?

Mae'n rhaid rhoi eich enw a'ch cyfeiriad llawn. Mae'r gyfraith bellach yn cyfyngu ar y disgrifiad y gellwch ei roi.

Ar gyfer etholiad cyngor bwrdeistref sirol, oni bai eich bod yn sefyll ar ran plaid wleidyddol, gellwch ddefnyddio'r gair "Annibynnol" yn unig neu adael y rhan hon yn wag. Ni ellwch gyflwyno papur enwebu gan ddefnyddio disgrifiad o blaid wleidyddol oni bai fod gennych eu caniatâd i wneud hynny, ynghyd â thystysgrif ganddynt yn dweud bod hawl gennych i ddefnyddio'u disgrifiad.

Ar gyfer etholiad cyngor cymuned neu dref gellwch ddefnyddio disgrifiadau sydd hyd at 6 gair o hyd. Fodd bynnag, ni ddylai hyn fod yn ddisgrifiad o blaid wleidyddol oni cheir eu caniatâd ac mae'n rhaid iddo beidio â chamarwain etholwyr i'ch cysylltu chi â phlaid wleidyddol.

Bydd eich disgrifiad yn ymddangos o dan eich enw a'ch cyfeiriad ar y papur pleidleisio. Yn achos ymgeiswyr sy'n sefyll ar ran pleidiau gwleidyddol, gallant ddefnyddio logo wrth eu henwau, ar yr amod y gwneir cais am hynny.

^ yn ôl i'r brig | Yn ôl i'r Mynegai Cwestiynau

Faint o gefnogwyr sydd eu hangen arnaf?

Er mwyn sefyll fel ymgeisydd mewn etholiad tref neu gyngor cymuned bydd angen 2 unigolyn arnoch i arwyddo'ch papur enwebu.

Er mwyn sefyll fel ymgeisydd mewn etholiad cyngor bwrdeistref sirol, bydd angen 10 o bobl arnoch i arwyddo'r papur enwebu.

Mae'n rhaid i bawb sy'n arwyddo'r papur enwebu gael eu cynnwys ar Gofrestr yr Etholwyr ar gyfer yr ardal lle y cynhelir yr etholiad (Rhanbarth Etholiadol Sirol neu Gymuned/Ward Cymunedol). Os oes rhywun yn arwyddo papur enwebu ac nid ydynt wedi'u cynnwys ar y Gofrestr o Etholwyr berthnasol, nid fydd eich papur yn ddilys.

^ yn ôl i'r brig | Yn ôl i'r Mynegai Cwestiynau

Faint mae hyn yn ei gostio i mi?

Nid oes angen i chi dalu i sefyll fel ymgeisydd ar gyfer etholiad. Gall fod angen i chi dalu am gostau a ddaw yn sgil sefyll am etholiad. Mae'r swm yn dibynnu sut y penderfynwch ymgyrchu ond cyfyngir ar y swm y gellwch ei wario. Ceir ffi sylfaenol, sydd ar hyn o bryd yn £242, a 4.7c ar gyfer pob etholwr ar y gofrestr o etholwyr berthnasol.

Bydd yn rhaid i chi gwblhau ffurflen i nodi faint rydych wedi'i wario a bydd yn rhaid i chi gadw'r holl derbynebau pan fyddwch yn gwario dros £20, i gyd-fynd â'r ffurflen.

^ yn ôl i'r brig | Yn ôl i'r Mynegai Cwestiynau

Beth yw cofrestr o etholwyr?

Caiff cofrestr yr etholwyr ei llunio bob hydref a'i chyhoeddi ar 1 Rhagfyr. Mae'n rhestru pawb sydd wedi'u cofrestru i bleidleisio. O fis Rhagfyr, gellir ychwanegu enwau at y gofrestr. Ceir dyddiad cau ar gyfer y gofrestr ac ar ôl y dyddiad hwnnw ni ellir ychwanegu unrhyw enwau ati er mwyn galluogi rhywun i bleidleisio mewn etholiad penodol. Ar gyfer yr etholiadau ar 10 Mehefin y dyddiad ar gyfer hyn fydd 13 Ebrill.

Rhestrir isod y dyddiadau pan ellir ychwanegu enwau at y Gofrestr. Mae'n rhaid derbyn ceisiadau erbyn y dyddiad cymhwyso ac fe'u hychwanegir ar y dyddiad cyhoeddedig. Daw'r etholwr yn gymwys i bleidleisio ar ddiwrnod cyntaf y mis canlynol:

^ yn ôl i'r brig | Yn ôl i'r Mynegai Cwestiynau

Beth yw Asiantau?

Nid oes yn rhaid i chi benodi asiant.

Fodd bynnag, yn ystod etholiad mae rhai ymgeiswyr yn penodi pobl i'w cynorthwyo yn eu hymgyrch - caiff y rhain eu hadnabod fel asiantau etholiad. Mae'n swydd gyfrifol gan fod asiant yn gyfrifol am sicrhau y rhoddir cyfrif am unrhyw beth rydych yn ei wario, fod eich biliau'n cael eu talu a bod eich ymgyrch yn drefnus ac yn gyfreithiol. Maent hefyd yn trefnu penodi asiantau eraill (pleidleisio a chyfrif).

Rhoddir gwybodaeth bellach i chi ynghylch penodi asiantau pleidleisio a chyfrif os penderfynwch sefyll ar gyfer etholiad.

^ yn ôl i'r brig | Yn ôl i'r Mynegai Cwestiynau

A oes angen i mi fod yn Gynghorydd Tref/Cymuned er mwyn sefyll am y Cyngor Sir?

Nac oes, nid oes angen profiad o unrhyw fath arnoch i sefyll am unrhyw Gyngor.

^ yn ôl i'r brig | Yn ôl i'r Mynegai Cwestiynau

Sut mae rhywun yn cael pleidlais bost?

Cysylltwch â'r Adran Gwasanaethau Etholiadol ac anofnir ffurflen gais at unrhyw un sydd ei hangen. Gellwch hefyd lawrlwytho un o'r wefan hon. Gellir anfon pleidleisiau post unrhyw le ym Mhrydain neu dramor, ond mae'n rhaid i'r etholwr sylweddoli bod cyfyngiadau amser. Anfonir pleidleisiau post tua 10 niwrnod cyn yr etholiad ac mae'n rhaid iddynt gael eu dychwelyd erbyn i'r gorsafoedd pleidleisio gau.

^ yn ôl i'r brig | Yn ôl i'r Mynegai Cwestiynau

Angen cymorth pellach..?

Gellir cael cyngor pellach ynghylch bod yn gynghorydd neu unrhyw fater etholiadol arall gan y Swyddfa Cofrestru Etholiadol ar (01978) 292020, neu drwy e-bostio: electoral@wrexham.gov.uk

Gellir cael cyfarwyddyd hefyd drwy gysylltu â gwefan y Comisiwn Etholiadol.