Cwestiynau Cyffredin

Cwestiynau Cyffredin ynghylch Budd-dal Tai a Budd-dal y Dreth Gyngor

Nôl i’r brig | Nôl i’r Mynegai cwestiynau cyffredin

Be ydy Budd-dal Tai a Budd-dal y Dreth Gyngor?

Mae Budd-dal Tai a Budd-dal y Dreth Gyngor:

  • Yn gallu talu’r rhent a’r dreth gyngor ar eich cartref yn rhannol neu’n gyfangwbl;
  • Yn cael ei dalu i bobl o bob oedran ar incwm isel;
  • Yn fudd-daliadau y gellir eu hawlio ar yr un pryd neu’n unigol.

Nôl i’r brig | Nôl i’r Mynegai cwestiynau cyffredin


A oes gen i’r hawl i Fudd-dal Tai neu Fudd-dal y Dreth Gyngor?

Mae’n bosibl bod gennych chi’r hawl i Fudd-dal Tai a Budd-dal y Dreth Gyngor:

  • Os ydych chi’n gweithio’n rhan amser neu amser llawn ac yn derbyn cyflog isel;
  • Os ydych chi’n derbyn Lwfans Cyflogaeth a Chymorth, neu unrhyw fudd-daliadau eraill wedi eu seilio ar eich cyfraniadau;
  • Os ydych chi’n derbyn Cymhorthdal Incwm neu fudd-daliadau eraill wedi eu seilio ar eich cyfraniadau megis Lwfans Ceisiwr Gwaith wedi ei seilio ar incwm neu elfen Gwarant Credyd y Credyd Pensiwn;
  • Os ydych chi wedi ymddeol ac ar incwm isel.

Mae'n debygol na fyddwch chi’n gymwys i gael Budd-dal Tai a Budd-dal y Dreth Gyngor dan yr amgylchiadau isod:

  • Os oes gennych chi fwy na £16,000 mewn cynilion;
  • Os ydych chi’n fyfyriwr (onibai eich bod chi’n anabl neu bod gennych chi blant);
  • Os ydych chi’n talu rhent i fyw gyda pherthynas agos.

Nôl i’r brig | Nôl i’r Mynegai cwestiynau cyffredin


Ffordd arall o leihau swm y Dreth Gyngor rydych chi’n ei dalu:

Mae ffordd arall o leihau swm y Dreth Gyngor rydych chi’n ei dalu. Efallai eich bod chi’n gymwys i gael Gostyngiad Ail Oedolyn os ydych chi’n atebol am y Dreth Gyngor a bod oedolyn arall yn byw gyda chi:

  • Sy’n 18 oed neu’n hŷn,
  • Nad yw’n bartner i chi,
  • Ar incwm isel,
  • Nad yw’n talu rhent i chi.

Mae’r budd-dal hwn wedi ei seilio ar incwm yr ail oedolyn, yn hytrach na’ch incwm chi. Ni fedrwch gael Budd-dal y Dreth Gyngor a Gostyngiad Ail Oedolyn, felly fe wnawn ni wirio pa un o’r budd-daliadau hyn fyddai’n gweddu orau i chi.

Nôl i’r brig | Nôl i’r Mynegai cwestiynau cyffredin


Faint o Fudd-dal Tai a Budd-dal y Dreth Gyngor fydda i’n ei gael?

Mae amgylchiadau pawb yn wahanol felly mae’n anodd gwybod faint o Fudd-dal Tai neu Fudd-dal y Dreth Gyngor y gallai unigol ei gael nes iddyn nhw lenwi a chyflwyno ffurflen gais a darparu tystiolaeth gefnogol yn rhoi manylion incwm, cyfalaf a chost y rhent (os yw’n berthnasol). Bydd yr wybodaeth isod yn dangos a ydych chi’n debygol o fod yn gymwys i gael budd-dal, a sut rydyn ni’n cyfrifo faint o fudd-dal mae gennych chi’r hawl iddo. Ar ôl darllen y darn isod, os ydych chi o’r farn y gallech chi fod â’r hawl i fudd-dal, casglwch ffurflen hawlio o Galw Wrecsam, neu ysgrifennwch atom, anfon neges e-bost atom neu ein ffonio ni, os gwelwch yn dda. Mae’r manylion cyswllt ar waelod y dudalen hon.

Nôl i’r brig | Nôl i’r Mynegai cwestiynau cyffredin


Sut ydych chi’n cyfrifo fy hawl i Fudd-dal Tai a Budd-dal y Dreth Gyngor?

Rydyn ni’n cyfrifo faint o fudd-dal mae gennych chi’r hawl iddo trwy ddefnyddio’r wybodaeth isod:

  • Faint o rent a threth gyngor rydych chi’n ei dalu;
  • Faint o arian rydych chi, a’ch partner os oes gennych chi un, yn ei dderbyn bob wythnos;
  • Pwy sy’n byw gyda chi;
  • Faint o asedau cyfalaf sydd gennych chi, a’ch partner os oes gennych chi un.

Eich rhent:

Gellir talu Budd-dal Tai os ydych chi’n rhentu cartref gan y Cyngor, Cymdeithas Dai neu Landlord Preifat.    

Os ydych chi’n rhentu gan y Cyngor neu Gymdeithas Dai mae’r hawl i fudd-dal yn cael ei gyfrifo ar sail y rhent sy’n daladwy bob wythnos (llai gwasanaethau anghymwys).

Os ydych chi’n rhentu gan Landlord Preifat yn arferol mae eich Budd-dal Tai yn cael ei gyfrifo gan ddefnyddio’r gyfradd Lwfans Tai Lleol sy’n berthnasol i’r mis rydych chi’n hawlio budd-dal, ac mae’n ystyried nifer y bobl sy’n byw gyda chi, eu hoedran a nifer yr ystafelloedd sy’n ofynnol yn rhesymol. Mae rhai eithriadau i hyn h.y. cychod sy’n gartrefi a charafanau.

Nid yw rhai eitemau, megis taliadau tanwydd ar gyfer gwresogi a goleuo ac ati, neu daliadau yswiriant, sy’n cael eu cynnwys mewn rhent cynhwysol weithiau, yn gymwys ar gyfer budd-dal.

Eich incwm:

Rydym ni’n asesu’r arian sy’n dod i’ch cartref chi mewn wythnos i gyfrifo eich incwm at ddibenion budd-dal. Gall hyn fod o waith amser llawn neu ran amser, pensiwn neu fudd-daliadau eraill. Nid yw rhai ffynonellau incwm, megis Lwfans Gweini neu Lwfans Byw i’r Anabl, yn cael eu cyfri fel incwm, ond mae’n rhaid i chi ddweud wrthym ni am yr holl arian rydych chi’n ei dderbyn fel ein bod ni’n medru cynnal asesiad cywir. Nid yw incwm o gyfalaf, megis llog neu ddifidend, yn cael eu cyfrif, ond gellid ychwanegu swm safonol at eich ffigur incwm wythnosol (edrychwch isod).

Bydd y ffigur incwm a aseswyd yn cael ei gymharu â set o lwfansau a osodwyd gan y Llywodraeth. Mae’r lwfansau safonol yn cael eu cynyddu dan amgylchiadau penodol, os oes gennych chi blant dibynnol neu os ydych chi’n anabl, er enghraifft.

Os yw eich incwm yn llai na’r lwfans, mae gennych chi’r hawl i’r uchafswm Budd-dal Tai a Budd-dal y Dreth Gyngor.

Os ydych chi’n derbyn Credyd Pensiwn (Gwarant Credyd), Cymhorthdal Incwm, Lwfans Ceisiwr Gwaith ar sail incwm neu Lwfans Cyflogaeth a Chymorth ar sail incwm, mae gennych chi’r hawl i’r uchafswm Budd-dal Tai a Budd-dal y Dreth Gyngor.

Os yw eich incwm yn uwch na’r lwfans, byddwch yn medru hawlio uchafswm y rhent/treth gyngor sy’n gymwys wedi ei leihau yn ôl canran o’ch incwm uwchben lefel y lwfans. Felly y mwyaf o incwm sydd gennych chi, y lleiaf o fudd-dal y byddwch chi’n ei gael. Os ydych chi, neu eich partner os oes gennych chi un, yn derbyn Lwfans Gweini neu elfen gofal y Lwfans Byw i’r Anabl bydd hyn yn cael ei anwybyddu wrth gyfrifo’r hawl i fudd-dal.

Pwy sy’n byw gyda chi:

Mae eich lwfans yn cael ei gynyddu ar gyfer pob plentyn dibynnol sy’n byw gyda chi. Fodd bynnag, gellid didynnu arian o’ch Budd-dal Tai neu’r Budd-dal y Dreth Gyngor os oes gennych chi oedolion dros 18 nad ydynt yn ddibynyddion yn byw gyda chi.

Mae’r swm rydym ni’n ei ddidynnu wedi ei osod gan y Llywodraeth, ac mae’n cynyddu yn unol ag incwm yr unigolyn nad yw’n ddibynnol, felly mae’n rhaid i ni ofyn am fanylion am hyn. Os na chawn fanylion, gwneir y didyniad uchafswm.

Gwneir y didyniad oherwydd ei bod yn rhesymol disgwyl i unigolyn sy’n byw yn eich cartref chi gyfrannu at y rhent a’r dreth gyngor. Nid oes rhaid i chi ddweud wrthym ni yr union swm rydych chi’n ei dderbyn gan unigolyn yn eich cartref nad yw’n ddibynnydd.

Eich cynilion a’ch buddsoddiadau:

Mae’r ffigurau isod yr un fath ar gyfer person sengl a phâr.

Os oes gennych chi fwy na £16,000 mewn asedau cyfalaf ni fyddwch yn gymwys i gael Budd-dal Tai a Budd-dal y Dreth Gyngor, onibai eich bod chi dros oedran pensiwn ac yn gymwys ar gyfer yr elfen gwarant credyd y Credyd Pensiwn;

Os ydych chi neu’r ddau ohonoch chi dan oedran pensiwn a bod gennych chi lai na £6,000 mewn asedau cyfalaf, ni fydd hyn yn effeithio ar eich hawl i fudd-dal.  Os ydych chi dros oedran pensiwn yna mae’r ffigur hwn yn cynyddu i £10,000.

Os oes gennych chi rhwng £6,000/£10,000 a £16,000 byddwn yn asesu incwm o’ch cyfalaf ac yn ei adio at y ffigur incwm a aseswyd.

Hyd yn oed os ydych chi’n gwybod na fydd eich asedau cyfalaf yn effeithio ar eich hawl i fudd-dal, mae’n rhaid i chi ddatgan eich holl gynilion ac asedau er mwyn i ni wneud asesiad cywir.

Nôl i’r brig | Nôl i’r Mynegai cwestiynau cyffredin


Be sy’n digwydd os ydy fy amgylchiadau i’n newid tra rydw i’n hawlio Budd-dal Tai a/neu Fudd-dal y Dreth Gyngor?

Os oes gennych chi’r hawl i fudd-dal a bod eich amgylchiadau chi’n newid, mae’n rhaid i chi ein hysbysu ni ar unwaith. Os nad ydych chi, mae’n bosibl y byddwch chi’n derbyn gormod neu ddim digon o Fudd-dal Tai neu Fudd-dal y Dreth Gyngor. Rhestrir rhai o’r newidiadau mwyaf cyffredin isod:

  • Unrhyw newidiadau yn eich incwm chi (neu incwm eich partner) neu ffynhonnell eich incwm (er engrhaifft, petaech chi’n peidio â derbyn un budd-dal y wladwriaeth ac yn derbyn un arall, neu os yw eich enillion yn cynyddu neu eich oriau gwaith yn lleihau).
  • Unrhyw newidiadau yn amgylchiadau pobl sy’n byw yn eich cartref chi (megis dechrau yn yr ysgol neu adael yr ysgol).
  • Newid yn nifer y bobl yn eich cartref chi (megis plant yn gadael y cartref neu letywr yn aros yn eich cartref).

Os ydym ni’n talu mwy o Fudd-dal Tai neu Fudd-dal y Dreth Gyngor i chi na’r hyn sydd gennych chi’r hawl iddo oherwydd na wnaethoch chi ein hysbysu am newid yn eich amgylchiadau ar unwaith, bydd rhaid i chi ad-dalu’r budd-dal a ordalwyd.

Os nad ydym ni’n talu digon o fudd-dal i chi oherwydd na wnaethoch chi ddweud wrthym ni am newid yn eich amgylchiadau ar unwaith, fe allech chi golli’r hawl i ad-daliad y budd-dal na chafodd ei dalu.

Os nad ydych chi’n siwr a fydd y newid yn eich amgylchiadau yn effeithio ar eich hawl i fudd-dal, mae’n well ein hysbysu am y newid ar unwaith.

Nôl i’r brig | Nôl i’r Mynegai cwestiynau cyffredin


Sut ydw i’n hawlio Budd-dal Tai a Budd-dal y Dreth Gyngor?

Er mwyn hawlio’r budd-daliadau bydd angen i chi lenwi ffurflen hawlio a’i rhoi i ni. Mae croeso i chi nôl copi o Galw Wrecsam neu o unrhyw Swyddfa Ystad lleol. Y dewis arall ydy ffonio’r Adran Budd-dal ac mae’n bosibl y gallwn ni dderbyn cais hawlio dros y ffôn.  Fe wnawn ni drafod hyn gyda chi pan fyddwch chi’n ffonio.

Mae’n bosib lawrlwytho ffurflen hawlio o’n gwefan, neu anfon e-bost i’r Adran Budd-dal. Mae’r holl fanylion cyswllt ar ddiwedd y dudalen hon.

Efallai bod gennych chi’r hawl i Fudd-dal Tai a/neu Fudd-dal y Dreth Gyngor a’ch bod chi’n colli pres os nad ydych chi wedi gwneud cais. Yn arferol telir budd-dal o ddechrau’r wythnos yn dilyn derbyn eich ffurflen hawlio, felly peidiwch ag oedi cyn hawlio. Hyd yn oed os nad ydych chi’n siwr a oes gennych chi’r hawl i’r budd-daliadau hyn, mae’n werth cyflwyno cais fel y gallwn ni wirio hynny.

Pan fyddwch chi’n cyflwyno eich cais gofynnir i chi ddarparu rhai dogfennau gwreiddiol i ddilysu eich cais.  Mae’n rhaid i ni gael tystiolaeth o pwy ydych chi, eich rhif Yswiriant Gwladol, manylion am eich incwm, asedau cyfalaf ac, os ydych chi’n rhentu gan rywun ac eithrio’r Cyngor, bydd angen tystiolaeth o’r rhent sy’n daladwy hefyd. Nodir manylion am y dogfennau priodol yn y ffurflen hawlio.

Peidiwch ag oedi cyn cyflwyno eich ffurflen hawlio, hyd yn oed os nad oes gennych chi’r holl ddogfennau sy’n angenrheidiol, gan y gallai hyn arwain at golli budd-dal. Dim ond un ffurflen hawlio sy’n rhaid ei llenwi i weld a ydych chi’n gymwys i gael Budd-dal Tai, Budd-dal y Dreth Gyngor a/neu Ostyngiad Ail Oedolyn.

Os oes arnoch chi angen cymorth i lenwi eich ffurflen hawlio bydd staff Galw Wrecsam yn falch o’r helpu chi. Dan amgylchiadau eithriadol gellid trefnu ymweld â’ch cartref, trwy ffonio’r adran budd-dal.

Ffyrdd eraill o hawlio

Os ydych chi’n hawlio Cymhorthdal Incwm, Lwfans Ceisiwr Gwaith neu Lwfans Cyflogaeth a Chymorth o’r Ganolfan Byd Gwaith, yn arferol byddwch yn hawlio eich Budd-dal Tai a/neu Fudd-dal y Dreth Gyngor ar yr un pryd.

Ffoniwch y Ganolfan Byd Gwaith ar 0845 600 3016 neu ewch i www.direct.gov.uk

Os ydych chi’n hawlio Credyd Pensiwn, yn arferol byddwch yn hawlio Budd-dal Tai a/neu Fudd-dal y Dreth Gyngor ar yr un pryd.

Ffoniwch y Gwasanaeth Pensiwn ar 0800 99 1234 neu ewch i www.direct.gov.uk

Adolygu eich cais

Byddwn yn anfon ffurflen adolygu atoch chi o dro i dro, y mae’n rhaid i chi ei llenwi a’i hanfon yn ôl atom er mwyn i chi barhau i gael y budd-daliadau. Gallai Swyddog Tai gasglu’r ffurflen hon, neu cewch ei phostio neu ei dychwelyd i ni eich hun – bydd cyfarwyddiadau llawn gyda’r ffurflen adolygu.

Nôl i’r brig | Nôl i’r Mynegai cwestiynau cyffredin


Pryd fydd fy nhaliadau Budd-dal Tai a Budd-dal y Dreth Gyngor yn dechrau?

Yn arferol telir y budd-dal o’r dydd Llun yn dilyn dyddiad cyflwyno’r hawliad. Os oes gennych chi reswm da pam na wnaethoch chi gyflwyno eich cais ynghynt, gall y Cyngor ystyried ôl-ddyddio eich hawl hyd at 6 mis i hawlwyr oedran gweithio, neu 3 mis i hawlwyr oedran pensiwn.

Ni ddiffinnir be sy’n cael ei ystyried yn ‘rheswm da’, ond gan amlaf nid yw’n ddigon honni nad oeddech chi’n gwybod bod y budd-dal ar gael.

Nôl i’r brig | Nôl i’r Mynegai cwestiynau cyffredin


Sut fydd fy Mudd-dal Tai a Budd-dal y Dreth Gyngor yn cael eu talu?

Yn achos tenantiaid y Cyngor bydd eich taliadau Budd-dal Tai yn cael eu credydu i’ch cyfrif rhent a byddwch chi’n talu llai o rent.

Yn achos tenantiaid eraill yn arferol mae taliadau Budd-dal Tai yn cael eu talu bob pythefnos neu bob pedair wythnos i’ch cyfrif banc, yn dibynnu ar p’un ai ydym ni’n talu’r arian yn uniongyrchol i chi neu i’ch landlord.

Mae taliadau Budd-dal y Dreth Gyngor yn cael eu credydu i’ch cyfrif Treth Gyngor a byddwch chi’n talu llai o Dreth Gyngor.

Nôl i’r brig | Nôl i’r Mynegai cwestiynau cyffredin


Be sy’n digwydd os nad ydw i’n deall penderfyniad y Cyngor ynghylch Budd-dal Tai a Budd-dal y Dreth Gyngor?

Pan fyddwn ni wedi prosesu eich cais am Fudd-dal Tai a Budd-dal y Dreth Gyngor fe wnawn ni anfon llythyr atoch chi yn esbonio ein penderfyniad.  Fe ddylech chi wirio’r llythyr hwn yn ofalus i wneud yn siwr bod eich holl fanylion yn gywir. Os nad ydych chi’n deall y lltyhyr hwn, mae croeso i chi gysylltu â ni trwy lythyr, ffonio neu alw heibio Galw Wrecsam, ac fe wnawn ni ei egluro i chi. Fe gewch chi ofyn am Ddatganiad Rhesymau trwy ysgrifennu atom ni; bydd hwn yn esbonio sut y gwnaethom ni gyfrifo eich hawl i Fudd-dal Tai a Budd-dal y Dreth Gyngor.

Nôl i’r brig | Nôl i’r Mynegai cwestiynau cyffredin


Be sy’n digwydd os ydw i’n anghytuno  phenderfyniad y Cyngor ynghylch Budd-dal Tai a Budd-dal y Dreth Gyngor?

Os ydym ni’n anfon penderfyniad am eich Budd-dal Tai a Budd-dal y Dreth Gyngor atoch chi ac rydych chi’n anghytuno â’r penderfyniad, mae’n rhaid i chi ysgrifennu atom yn nodi pam eich bod chi o’r farn bod y penderfyniad yn anghywir. Rhaid anfon hwn cyn pen mis o ddyddiad yr hysbysiad penderfyniad.

Be sy’n digwydd nesaf?

Fe wnawn ni edrych ar eich cais eto, gan ystyried unrhyw wybodaeth ychwanegol yn eich llythyr chi. Fe wnawn ni benderfynu un ai newid y penderfyniad a thalu mwy neu lai o fudd-dal i chi, neu beidio â newid y penderfyniad. Yna fe wnawn ni ysgrifennu atoch chi i ddweud be rydym ni wedi ei benderfynu.

Os ydym ni’n penderfynu peidio â newid ein penderfyniad neu os ydym ni’n penderfynu talu llai o fudd-dal i chi, a’ch bod chi’n parhau yn anfodlon, mae gennych chi fis i ysgrifennu atom a gofyn i ni drosglwyddo eich achos i’r Gwasanaeth Apêl.

Y Gwasanaeth Apêl

Os yw eich apêl yn cael ei drosglwyddo i’r Gwasanaeth Apêl byddwch yn cael copi o achos y Cyngor, a dylech ei ddarllen yn ofalus. Os nad ydych chi’n ei ddeall cewch ofyn i ni ei egluro i chi, neu cewch ofyn am gyngor gan ganolfan gynghori neu gyfreithiwr. Hefyd, anfonir ffurflen cyn gwrandawiad atoch chi yn gofyn a ydych chi’n dymuno i’r Gwasanaeth Apêl ymdrin â’ch apêl yn ysgrifenedig neu trwy fod yn bresennol eich hun. Mae gennych chi 14 diwrnod i anfon y ffurflen hon yn ôl.

Os ydych chi’n dewis dros i’r gwrandawiad apêl eich hun fe gewch chi ddod â rhywun gyda chi i’ch helpu i gyflwyno eich achos, fel ffrind neu gyfreithiwr. Yn arferol bydd un o swyddogion y Cyngor yn bresennol i gyflwyno eich achos ni, a gallai aelodau y Gwasanaeth Apêl ofyn cwestiynau i chi ynghylch pam rydych chi o’r farn bod penderfyniad y Cyngor yn anghywir.

Os ydych chi’n dewis peidio â mynd i’r gwrandawiad bydd y tribiwnlys yn gwneud penderfyniad ar eich apêl ar sail yr wybodaeth ysgrifenedig.

Bydd aelodau’r Tribiwnlys yn edrych ar y dystiolaeth, y gyfraith a’r amgylchiadau ar adeg gwneud y penderfyniad rydych chi’n apelio yn ei erbyn yn y ddau fath o wrandawiad. Byddant yn ysgrifennu atoch chi a’r Cyngor i nodi eu penderfyniad, a bydd y Cyngor yn gweithredu’r penderfyniad ar unwaith.

Manylion cyswllt Budd-dal Tai a Budd-dal y Dreth Gyngor

Ffoniwch yr Adran Budd-dal ar:

01978 292032 neu 01978 292033

Mae croeso i chi ein ffonio ni rhwng 8.30am a 5.30pm o ddydd Llun i ddydd Gwener.

E-bost: housingbenefits@wrexham.gov.uk

Ewch i’ch Swyddfa Ystad leol neu brif swyddfa’r Cyngor yn:

Galw Wrecsam
16 Stryt yr Arglwydd
Wrecsam

yn ôl i'r brig