Economi Cymdeithasol

Beth Yw Menter Gymdeithasol?

Mae menter gymdeithasol yn fusnes â phwrpasau sy'n bennaf gymdeithasol. Yn debyg i unrhyw fusnes, ceisia wneud elw ond bydd yn ailfuddsoddi hyn yn bennaf yn y busnes neu yn y gymuned, i'w galluogi i gyflawni ei nodau cymdeithasol. Felly, nid yw'n fusnes a yrrir gan yr angen i fwyhau elw i gyfradd-ddeiliaid neu berchnogion yn unig.

Nid oes un model cyfreithiol ar gyfer menter gymdeithasol. Byddant yn cynnwys Gwmnïau Diddordeb Cyhoeddus (CICs), cwmnïau a gyfyngir gan warant, cymdeithasau diwydiannol a darbodus, a chwmnïau a gyfyngir gan gyfrannau; bydd rhai cyrff heb eu hymgorffori a bydd eraill yn elusennau cofrestredig.

Mae mentrau cymdeithasol yn rhan o ystod o weithgareddau a gallant fod ar sawl ffurf, gan gynnwys undebau credyd, cydweithfeydd, cwmnïau cymdeithasol, busnesau cymdeithasol, busnesau cymunedol, cwmnïau marchnad llafur canolig ac ymddiriedolaethau datblygu.

yn ôl i'r brig

Beth yw’r economi cymdeithasol?

Mae'r economi cymdeithasol yn cynnwys sawl corff amrywiol sy'n gweithio tu allan i'r sectorau preifat a chyhoeddus. Mae'n cynnwys cyrff gwirfoddol, grwpiau cymunedol, grwpiau hunan-gymorth, cydweithfeydd a mentrau cymunedol, cyrff crefyddol a chyrff dosbarthu nid-er-elw eraill o fudd i gymunedau a phobl yng Nghymru.

Prosiect Economi Cymdeithsol Wrecsam

Roedd Prosiect Economi Cymdeithasol Wrecsam yn fenter a ariannwyd gan Amcan 3 Cronfa Gymdeithasol Ewrop, a reolwyd ar y cyd gan Gymdeithas Mudiadau Gwirfoddol Wrecsam (AVOW) a Chyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam (CBSW).  Roedd y tîm yn cynnwys Nicola Millar, Rheolwr yr Economi Cymdeithasol, a Sasha Hughes, Swyddog Datblygu’r Economi Cymdeithasol.

Nod y prosiect, a ddaeth i ben ar 31 Mawrth 2006, oedd datblygu diwylliant o fentergarwch cymdeithasol yn Wrecsam, er mwyn annog mentrau cymdeithasol i ffynnu.  Gwnaed hyn trwy godi ymwybyddiaeth pobl o fenter gymdeithasol a darparu gwasanaeth cyfarwyddo a chyfeirio i fentrau cymdeithasol presennol a darpar fentrau.

Y prif ffocws oedd profi’r angen am gefnogaeth i fentrau cymdeithasol yn Wrecsam.

yn ôl i'r brig

Mapio Cymdeithasol

Prif ffocws Prosiect yr Economi Cymdeithasol oedd profi’r angen am gefnogaeth i fentrau cymdeithasol yn Wrecsam.  Cynhaliwyd ymarfer mapio i bennu lefelau presennol gweithgarwch menter gymdeithasol a chymunedol ym Mwrdeistref Sirol Wrecsam.  Trwy’r ymarfer hwn, nodwyd bylchau yn y ddarpariaeth, rhwystrau a wynebir gan sefydliadau a lefel y gefnogaeth sydd ei hangen gan y grwpiau hynny i’w helpu i greu eu hincwm eu hunain a symud oddi wrth ddibynnu ar grantiau.  Mae adroddiad gwaelodlin ar gael sy’n rhoi manylion y canlyniadau.

Yr Economi Cymdeithasol yn Wrecsam Strategaeth Olyniae.

yn ôl i'r brig

Pecyn Offer Mentrau Cymdeithasol

Cynhyrchwyd canllaw cam wrth gam gan Brosiect yr Economi Cymdeithasol, ar y cyd â Liverpool Plus, ynghylch dechrau a rheoli mentrau cymdeithasol.  Mae’r canllaw hwn ar gael yn rhad ac am ddim i sefydliadau cymunedol yn Wrecsam. 

Gellwch lawrlwytho’r Llawlyfr ar gyfer Datblygu Mentrau Cymdeithasol (Pecyn Offer Mentrau Cymdeithasol) neu fel arall, gellwch gael copi caled neu CD-ROM gan AVOW:  (Ffôn: 01978 312556).

yn ôl i'r brig

Cyfeirlyfr Cefnogaeth Economi Cymdeithasol Wrecsam

Mae Cyfeirlyfr Cefnogaeth Economi Cymdeithasol Wrecsam yn rhestru sefydliadau lleol, rhanbarthol a chenedlaethol sy’n cynnig cefnogaeth i fentrau cymdeithasol a sefydliadau cymunedol a gwirfoddol.

Os hoffech gael eich cynnwys yn y cyfeirlyfr hwn fel sefydliad cefnogol, neu os hoffech ddiweddaru eich gwybodaeth bresennol, ffoniwch AVOW ar 01978 312556 neu anfonwch e-bost at info@avow.org

Cyfeirlyfr Cefnogaeth Economi Cymdeithasol Wrecsam

Mae'r ddogfen yma ar gael i ddadlwytho yn y fformat isod:

Cyfeirlyfr Cefnogaeth Economi Cymdeithasol Wrecsam - Fersiwn PDF 762kb

I weld ac argraffu ffeiliau pdf, rhaid i chi osod Adobe® Acrobat® Reader: cliciwch y logo isod i ddadlwytho'r meddalwedd.

Cyswllt o llun hon i wefan Adobe i ddadlwytho Adobe Acrobat Reader

Gellir newid dogfennau Adobe Acrobat yn ôl i destun plaen trwy ddefnyddio'r Accessible Adobe® Reader.

 

I weld ac argraffu ffeiliau Microsoft Word, rhaid fod Microsoft Word wedi ei sefydlu ar eich cyfrifiadur neu gallwch ddadlwytho Meddalwedd Gwyliwr Microsoft Word: cliciwch y logo isod i ddadlwytho'r meddalwedd.

Cyswllt o llun hon i wefan microsoft i ddadlwytho Meddalwedd Gwyliwr Microsoft Word

yn ôl i'r brig

Hyfforddiant i Fentrau Cymdeithasol

Treialwyd sesiynau hyfforddi Menter Gymdeithasol trwy gydol 2005 ar bynciau megis cyllid, strwythurau cyfreithiol priodol ar gyfer mentrau cymdeithasol, cynlluniau busnes, marchnata, rhagweld llifau arian a chyfrifyddu ac archwilio cymdeithasol.

“Fel rhywun sydd fel arfer yn osgoi sefyllfaoedd sy’n debyg i ystafelloedd dosbarth, mae hwn wedi rhoi’r hyder i mi fynychu cyrsiau tebyg a digwyddiadau dysgu.  Rwy’n teimlo y dylid canmol y tiwtoriaid ac mae angen ymhelaethu ar hyn yn bendant.”

Nifer y sesiynau a gynhaliwyd: 5
Nifer a oedd yn bresennol: 56

Bydd sesiynau’n parhau i gael eu cynnal i sefydliadau sydd wedi’u lleoli yn Wrecsam wledig fel a nodir gan wardiau Gogledd Gororau Cymru.  Am fwy o wybodaeth neu i neilltuo lle, ffoniwch Bob Haynes ar 01978 366366.

yn ôl i'r brig

Rhaglen Ymweliadau â Mentrau Cymdeithasol

Roedd y rhaglen hon yn caniatáu i’r rheiny a oedd yn sefydlu mentrau cymdeithasol neu a oedd â diddordeb mewn sefydlu mentrau cymdeithasol, i ymweld â mentrau tebyg eraill naill ai’n lleol neu ymhellach oddi cartref.  Rhoddodd ffordd unigryw o rannu profiadau, hyrwyddo dysgu a rhannu arfer da.  Roedd y rheiny a oedd â syniad ar gyfer menter gymdeithasol yn gallu gweld model go iawn o brosiect tebyg a chael teimlad o sut y byddai eu syniadau’n edrych ar wait.

“Diddorol iawn oedd gweld sut mae sefydliadau eraill yn gweithio – nifer o syniadau ynghylch sut i wella.”

Nifer yr ymweliadau: 7
Nifer o bobl a gymerodd ran: 62

Mae’r rhaglen hon, sy’n rhad ac am ddim, yn dal i fod ar gael i sefydliadau sydd wedi’u lleoli yn Wrecsam wledig.  Am fwy o wybodaeth neu i neilltuo ymweliad, ffoniwch Bob Haynes, Cynghorydd Busnes Cymdeithasol Gogledd Gororau Cymru, ar 01978 366366.

Rhaglen Ymweliadau â Mentrau Cymdeithasol Ffurflen Gais

Mae'r ddogfen yma ar gael i ddadlwytho yn y fformat isod:

Rhaglen Ymweliadau â Mentrau Cymdeithasol Ffurflen Gais - fersiwn PDF 57Kb

I weld ac argraffu ffeiliau pdf, rhaid i chi osod Adobe® Acrobat® Reader: cliciwch y logo isod i ddadlwytho'r meddalwedd.

Cyswllt o llun hon i wefan Adobe i ddadlwytho Adobe Acrobat Reader

Gellir newid dogfennau Adobe Acrobat yn ôl i destun plaen trwy ddefnyddio'r Accessible Adobe® Reader.

 

I weld ac argraffu ffeiliau Microsoft Word, rhaid fod Microsoft Word wedi ei sefydlu ar eich cyfrifiadur neu gallwch ddadlwytho Meddalwedd Gwyliwr Microsoft Word: cliciwch y logo isod i ddadlwytho'r meddalwedd.

Cyswllt o llun hon i wefan microsoft i ddadlwytho Meddalwedd Gwyliwr Microsoft Word

yn ôl i'r brig

Rhwydwaith Economi Cymdeithasol Wrecsam (RhECW/WSEN)

Roedd WSEN yn ddigwyddiad rhwydweithio chwarterol a oedd yn darparu:

  • Gwybodaeth berthnasol gan siaradwyr gwadd, megis cyflwyniadau gan fentrwyr lleol, darparwyr hyfforddiant, cynghorwyr cyllid ac archwilwyr cymdeithasol;
  • Gwybodaeth am gyfleoedd ariannu a hyfforddiant presennol;
  • Cyfle i rwydweithio wrth fwynhau cinio am ddim, gan gyfarfod ag eraill o’r un sector, rhannu arfer gorau ac efallai rhannu busnes hyd yn oed;
  • Newyddlen chwarterol a luniwyd gan Dîm yr Economi Cymdeithasol;
  • Cyfeirlyfr cefnogaeth Economi Cymdeithasol Wrecsam a oedd yn rhestru cefnogaeth leol, ranbarthol a chenedlaethol;
  • Y newyddion diweddaraf am faterion pwysig dros yr e-bost;
  • Mynediad am ddim i Gyfeirlyfr yr Aelodau

Roedd aelodaeth yn rhad ac am ddim ac ar agor i fentrau cymdeithasol presennol a darpar fentrau, yn ogystal ag unrhyw un arall a oedd yn gysylltiedig â’r economi cymdeithasol ym Mwrdeistref Sirol Wrecsam.

"Mae’n codi’r proffil ac yn gyfle ardderchog i rwydweithio"

"Digwyddiad da iawn, rwy’n edrych ymlaen at yr un nesaf"

"Digwyddiad addysgiadol a gwerth chweil"

"Mae’n ddrwg gennyf y bu raid i mi adael yn fuan, hwn oedd y digwyddiad mwyaf cynorthwyol hyd yma"

Nifer y digwyddiadau a gynhaliwyd: 5
Nifer a oedd yn bresennol: 252

Am wybodaeth am ddyfodol WSEN, ffoniwch Sandra Hughes yn AVOW ar 01978 312556.

Newyddlen Rhwydwaith Economi Cymdeithasol Wrecsam

Mae’r newyddlenni hyn ar gael i’w lawrlwytho yn y fformat ganlynol:

Newyddlen Rhwydwaith Economi Cymdeithasol Wrecsam - Mawrth 2006 - Fersiwn PDF 1.2Mb

Newyddlen Rhwydwaith Economi Cymdeithasol Wrecsam - Rhagfyr 2005 - Fersiwn PDF 1.5Mb

Newyddlen Rhwydwaith Economi Cymdeithasol Wrecsam - Awst 2005 - Fersiwn PDF 930Kb

Newyddlen Rhwydwaith Economi Cymdeithasol Wrecsam - Mai 2005 - Fersiwn PDF 1Mb

Newyddlen Rhwydwaith Economi Cymdeithasol Wrecsam - Chwefror 2005 - Fersiwn PDF 891Kb

Newyddion Rhwydwaith Economi Cymdeithasol Wrecsam

Mae’r ddogfen hyn ar gael i’w lawrlwytho yn y fformat ganlynol:

Newyddion Rhwydwaith Economi Cymdeithasol Wrecsam - Chwefror 2006 - Fersiwn PDF 95Kb

Newyddion Rhwydwaith Economi Cymdeithasol Wrecsam - Tachwedd 2005 - Fersiwn PDF 41Kb

Newyddion Rhwydwaith Economi Cymdeithasol Wrecsam - Gorffennaf 2005 - Fersiwn PDF 34Kb

Newyddion Rhwydwaith Economi Cymdeithasol Wrecsam - Ebrill 2005 - Fersiwn PDF 41Kb

Newyddion Rhwydwaith Economi Cymdeithasol Wrecsam - Rhagfyr 2004 - Fersiwn PDF 98Kb

I weld ac argraffu ffeiliau pdf, rhaid i chi osod Adobe® Acrobat® Reader: cliciwch y logo isod i ddadlwytho'r meddalwedd.

Cyswllt o llun hon i wefan Adobe i ddadlwytho Adobe Acrobat Reader

Gellir newid dogfennau Adobe Acrobat yn ôl i destun plaen trwy ddefnyddio'r Accessible Adobe® Reader.

 

I weld ac argraffu ffeiliau Microsoft Word, rhaid fod Microsoft Word wedi ei sefydlu ar eich cyfrifiadur neu gallwch ddadlwytho Meddalwedd Gwyliwr Microsoft Word: cliciwch y logo isod i ddadlwytho'r meddalwedd.

Cyswllt o llun hon i wefan microsoft i ddadlwytho Meddalwedd Gwyliwr Microsoft Word

yn ôl i'r brig

Rhaglen Cefnogi Clystyrau Cyfrifo ac Archwilio Cymdeithasol

Yn dilyn y diddordeb a welwyd yn y trydydd digwyddiad WSEN - Cyfrifo, Archwilio ac Adrodd Cymdeithasol - nôl ym mis Gorffennaf 2005, mae Prosiect Economi Cymdeithasol Wrecsam yn noddi clwstwr cefnogi cyfrifo ac archwilio cymdeithasol cyntaf Wrecsam.

Mae cyfrifeg gymdeithasol yn broses sy’n galluogi corff i asesu, adrodd a gwella ei gryfderau a chyfyngiadau cymdeithasol, economaidd, cymunedol ac amgylcheddol yn hytrach na’i gryfderau a chyfyngiadau ariannol.  Y nod yw casglu barn a safbwyntiau pob grŵp o fudd-ddeiliaid o ran dangosyddion sylweddol a pha mor dda y mae’r corff yn cyflawni ei nodau ac amcanion.

Cyfrifeg gymdeithasol:

  • Mae’n cael ei gyflawni o’r tu mewn gyda a chan y bobl dan sylw, sy’n cynyddu’r ymdeimlad o berchnogaeth o’r broses, y canlyniadau, y targedau a’r argymhellion sy’n dilyn.
  • Mae’n cael ei wneud o’r gwaelod i fyny yn hytrach nag o’r pen i lawr.
  • Mae’n rhan o broses gyfredol yn hytrach na digwyddiad ar ei ben ei hun.
  • Proses gadarnhaol.

Paratoir cyfres o gyfrifon cymdeithasol trwy asesu a monitro barn holl fudd-ddeiliaid y corff.  Mae hyn yn cynnwys gweithwyr, cleientiaid, defnyddwyr, arianwyr, gwirfoddolwyr a darparwyr.  Mewn gwirionedd, unrhyw unigolyn neu gorff sydd â buddiant neu fuddsoddiad neu sy’n gallu effeithio ar y corff neu gael ei effeithio gan y corff.

Fel rheol, cyd-drefnir y broses gan unigolyn allweddol o fewn y corff.  Trwy ddefnyddio amcanion a nodau’r corff fel man cychwyn ac wrth gysylltu â budd-ddeiliaid eraill yn y corff, bydd y cydlynydd hwn yn cynllunio, dadansoddi ac yn cofnodi’r holl wybodaeth a gesglir yn ystod y broses gyfrifo.  Mae caniatáu i’r holl fudd-ddeiliaid leisio barn yn y broses yn sicrhau cynhwysiad, fodd bynnag, ni fydd modd gwneud hyn bob tro y bydd gofyn cynhyrchu set o gyfrifon cymdeithasol.  Os yw’r gwaith yn rhy fawr, er enghraifft, mae’n gwbl dderbyniol gohirio grŵp o fudd-ddeiliaid tan y tro nesaf cyn belled ag y bo hyn yn cael ei esbonio yn y cyfrifon.  Gellir casglu gwybodaeth mewn sawl ffordd, gan gynnwys arolygon, holiaduron, gweithdai, grwpiau ffocws ac astudiaethau achos.

Mae’n bwysig cydnabod nad yw cyfrifo ac archwilio cymdeithasol yn broses unigryw.  Mae’n cael ei wneud mewn cylchoedd 12 mis yn aml sy’n arwain at sefydlu cofnodion cymdeithasol ac adroddiadau archwilio blynyddol sy’n rhoi gwybodaeth hanfodol am berfformiad y corff yn erbyn ei amcanion cymdeithasol.

Gellir defnyddio’r adroddiadau hyn ym mhroses cynllunio strategol y corff wedyn er mwyn gwella perfformiad ac effaith gymdeithasol.  Yn ogystal, mae cyhoeddi canlyniadau’r cyfrifon a’r archwiliadau, gan gynnwys llwyddiannau a chyfyngiadau, yn gofyn am ymroddiad i onestrwydd ac atebolrwydd er mwyn cynyddu atebolrwydd y sefydliad i’w holl fudd-ddeiliaid.  Mae cyfrifon cymdeithasol yn fannau cychwyn gwerthfawr os dymunwch ymgeisio am farciau safon ac maent yn ffordd effeithiol o farchnata a hybu a phrofi effaith y corff i ariannwyr.

Gall pob corff addasu’r cyfrifon cymdeithasol i gyd-fynd â’u hanghenion nhw.

Archwiliad Cymdeithasol

Er bod cyfrifon cymdeithasol yn cael eu cynhyrchu gan y cyrff eu hunain, defnyddir hwylusydd neu banel allanol ac annibynnol i wirio cywirdeb a natur ddiduedd y cyfrifon ar ffurf archwiliad cymdeithasol.

Mae’r archwiliad yn arwain at fesur systematig, cofnodedig o berfformiad cymdeithasol y corff, sy’n caniatáu gosod targedau er mwyn gwella’r perfformiad hwn a sicrhau bod cynnydd yn gyson â disgwyliadau budd-ddeiliaid ac amcanion y corff.

Clwstwr Wrecsam

Cymerodd y Rhwydwaith Archwiliad Cymdeithasol (RhAC) glwstwr o gyrff lleol trwy’r rhaglen gefnogi â chymorth cyfres o weithdai.  Trwy weithio mewn clwstwr, gall cyrff gefnogi ei gilydd trwy’r broses.

Y cyrff a oedd yn rhan o’r rhaglen oedd:

  • AVOW (corff arweiniol)
  • Partneriaeth Gymunedol Dyffryn Dyfrdwy (PGDD)
  • CRNCA Ltd
  • Cymunedau yn Gyntaf Plas Madoc Cyf
  • Partneriaeth Parc Caia Cyf

Yn dilyn yr hyfforddiant, gall pob un o’r cyrff ar y rhaglen ddewis i rannu’r hyn maent wedi ei ddysgu.  Gobeithiwn y bydd y clwstwr yn ymestyn a bydd yn arwain at fwy o gyrff yn profi a gwella eu gwaith.

Roedd modd i’r sefydliadau a oedd yn cwblhau’r broses adrodd ddewis p’un a oeddent am i’w cyfrifon gael eu harchwilio’n swyddogol ai peidio ar ddiwedd y rhaglen.

Am fwy o wybodaeth am y clwstwr hwn ffoniwch Sandra Hughes yn AVOW ar 01978 312556. .

Am wybodaeth am gyfrifo ac archwilio cymdeithasol yn gyffredinol, cysylltwch ag:

info@cbs-network.org.uk neu ewch i
www.socialauditnetwork.org.uk

yn ôl i'r brig

Gwybodaeth Bellach

Am wybodaeth am unrhyw agwedd o’r uchod, cysylltwch â:

Uned Datblygu Busnes a Menter 
Parc Menter y Bers
Ffordd Plas Grono
Rhostyllen
Wrecsam
LL14 4EG

Ffôn: 01978 366366
Ebost: business@wrexham.gov.uk

AVOW
Tŷ AVOW
21 Stryt Egerton
Wrecsam
LL11 1ND

Ffôn: 01978 312556
Ebost: info@avow.org

yn ôl i'r brig