Gwasanaethau A-Y

Gostyngiadau Gofal / Anabl

Gallwch fod â hawl i nifer o ostyngiadau Treth y Cyngor fel gofalwr neu rywun anabl os yw un o’r canlynol yn wir.

Os ydych chi neu rhywun yn eich cartref yn un o’r categorïau canlynol a dim ond 1 arall sy’n byw yno:
- Gydag amhariad meddyliol difrifol.
- Rhai gofalwyr.
- Cleifion mewn ysbyty.
- Pobl mewn cartrefi gofal preswyl, cartrefi nyrsio a hosteli sy’n darparu llawer o ofal.
- Dan orchymyn Deddf Iechyd Meddwl.
Os oes amhariad meddyliol difrifol ar bawb yn yr eiddo
Os yw eich cartref yn wag oherwydd:
- Eich bod yn byw mewn cartref gofal / preswyl.
- Eich bod yn byw yn rhywle arall ac yn derbyn gofal personol.
- Eich bod yn byw yn rhywle arall at ddibenion rhoi gofal personol.
- Eich bod yn cael eich dal dan orchymyn Deddf Iechyd Meddwl.
Os oes gennych chi neu rywun sy’n byw gyda chi anabledd ac angen lle ychwanegol i ddiwallu eu hanghenion arbennig.

Mae’r tudalennau canlynol yn rhoi rhagor o wybodaeth am y gostyngiadau hyn ond, os byddwch angen unrhyw wybodaeth ychwanegol, cysylltwch ag aelod o Isadran Treth y Cyngor.

Gydag Amhariad Meddyliol Difrifol

Meini Prawf

I ddosbarthu pobl gydag amhariad difrifol, at ddibenion Treth y Cyngor, byddai angen i feddyg gadarnhau eu cyflwr meddygol a byddai angen iddynt fod yn derbyn un o’r budd-daliadau cymwys.

Y budd-daliadau cymwys yw:

Budd-dal Analluedd.
Lwfans Anabledd Difrifol.
Tâl Atodol Diweithdra.
Lwfans Gweithio i’r Anabl.
Elfen ofal cyfradd uwch neu ganol Lwfans Byw i’r Anabl.
Lwfans Gweini.
Lwfans Gweini Cyson.
Budd-dal Analluogrwydd dan Adran 30A o Ddeddf Nawdd Cymdeithasol (Cyfraniadau a Budd-daliadau) 1992.
Budd-dal Analluogrwydd dan Adrannau 40 a 41 o Ddeddf Nawdd Cymdeithasol (Cyfraniadau a Budd-daliadau) 1992.
Pensiwn Anabledd Uwch ar gyfer gweini cyson.

Gofynion

I wneud cais am ostyngiad neu eithriad fel hyn byddai angen i chi ddarparu’r canlynol:

Cadarnhad ysgrifenedig o:
- nifer yr oedolion sy’n byw yn yr eiddo
- enw bwy bynnag pwy bynnag sydd ag amhariad meddyliol difrifol
Tystiolaeth o unrhyw fudd-daliadau cymwys a gewch. Gall hyn fod naill ai’n gopi o’r llyfr talu neu lythyr swyddogol – rhaid iddo ddangos enw’r unigolyn, y math o fudd-dal, y dyddiad y cafodd ei ddyfarnu a’r swm.

Bydd angen i ni ysgrifennu at y meddyg i gadarnhau’r cyflwr meddygol.

Gofalwyr

Gostyngiadau Gofalwyr

Meini Prawf

I gael eich dosbarthu fel gofalwr at ddibenion Treth y Cyngor bydd angen i chi fod yn un o’r categorïau canlynol.

Categori 1

Rhywun sydd:

yn rhoi gofal neu gefnogaeth ar ran yr Awdurdod Lleol, y Goron neu elusen, neu sydd yng nghyflogaeth yr un sy’n derbyn y gofal ac a gyflwynwyd gan un o’r rhain ac
yn gofalu am o leiaf 24 awr yr wythnos ac
yn byw yn y cartref lle mae’r gofal yn cael ei ddarparu, neu un sy’n cael ei ddarparu gan yr awdurdod lleol, y Goron, yr elusen neu’r un sy’n derbyn y gofal.

Categori 2

Rhywun sydd:

yn byw yn yr un eiddo â’r un sy’n derbyn y gofal ac
yn darparu o leiaf 35 awr o ofal bob wythnosa
phwy bynnag sy’n derbyn y gofal yn cael un o’r canlynol:
- Cyfradd uwch Lwfans Gweini.
- Cyfradd uwch elfen ofal Lwfans Byw i’r Anabl.
- Cynnydd mewn Pensiwn Anabledd.
- Cynnydd mewn Lwfans Gweini Cyson.

Ni all yr un sy’n derbyn gofal fod yn briod, partner neu blentyn i chi.

Gofynion

I wneud cais am ostyngiad fel hyn byddai angen i chi ddarparu’r canlynol:

Cadarnhad ysgrifenedig o:
- nifer yr oedolion sy’n byw yn yr eiddo,
- enw llawn yr un sy’n darparu gofal,
- enw llawn yr un sy’n derbyn gofal,
- eu perthynas â’i gilydd (e.e. cyfaill, mab, cyflwynwyd gan yr Awdurdod Lleol),
- nifer yr oriau gofal sy’n cael eu darparu,
Tystiolaeth o’r cyflog (os yw’n berthnasol).
Tystiolaeth o’r budd-daliadau sy’n cael eu derbyn. Rhaid i hyn ddangos enw’r unigolyn, y math o fudd-dal, y dyddiad y cafodd ei ddyfarnu a’r swm.

Eithriadau Gofalwyr

Meini Prawf

Os byddwch yn gadael eich eiddo’n wag oherwydd eich bod yn byw yn rhywle arall i roi gofal personol, gallwch hawlio eithriad os ydych yn cyflawni’r gofynion.

Gofynion

I wneud cais am eithriad fel hyn byddai angen i chi ddarparu’r canlynol:

Cadarnhad ysgrifenedig o’r canlynol:
- y dyddiad y gadawsoch yr eiddo
- bod yr eiddo’n wag
- eich bod wedi gadael i roi gofal yn rhywle arall
- y cyfeiriad lle’r ydych yn byw
- enw a chyfeiriad yr un sy’n derbyn eich gofal
- math a faint o ofal yr ydych yn ei ddarparu
- a ydych yn bwriadu dychwelyd
Tystiolaeth eich bod yn byw yn y cyfeiriad newydd (er enghraifft – bil).

Cleifion mewn Ysbyty

Meini Prawf

At ddibenion Treth y Cyngor os mai eich prif breswylfa yw ysbyty ac nad ydych yn bwriadu dychwelyd i’ch cartref, efallai y bydd gennych hawl i ostyngiad neu eithriad. Nid yw hyn yn cynnwys y rhai sy’n mynd i ysbyty am ychydig wythnosau ac yna’n dychwelyd i’w cartref. Os ydych wedi gadael yr eiddo’n wag, efallai y bydd gennych hawl i eithriad ac, os oes dim ond 1 yn byw yno, yna gall fod â hawl i ostyngiad.

Gofynion

I wneud cais am ostyngiad neu eithriad fel hyn byddai angen i chi ddarparu’r canlynol:

Cadarnhad ysgrifenedig o’r canlynol:
- nifer ac enwau’r oedolion sy’n dal i fyw yn yr eiddo, neu gadarnhad bod yr eiddo’n wag
- enw a chyfeiriad yr ysbyty
- y dyddiad yr aethoch i’r ysbyty
- pa mor hir yr ydych yn debygol o fod i ffwrdd
- a ydych yn bwriadu dychwelyd.

Pobl yn Derbyn Gofal

Meini Prawf

At ddibenion Treth y Cyngor os ydych wedi gadael eich cartref i dderbyn gofal mewn eiddo heblaw ysbyty neu gartref nyrsio efallai y bydd gennych hawl i ostyngiad neu eithriad. Dylai’r gofal a gewch fod oherwydd henaint, anabledd, salwch, dibyniaeth ar alcohol neu gyffuriau neu afiechyd y meddwl. Os ydych wedi gadael yr eiddo’n wag efallai y bydd gennych hawl i eithriad ac os mai dim ond 1 sy’n byw yno yna gall fod â hawl i ostyngiad.

Gofynion

I wneud cais am ostyngiad neu eithriad fel hyn byddai angen i chi ddarparu’r canlynol:

Cadarnhad ysgrifenedig o’r canlynol:
- nifer ac enwau’r oedolion sy’n dal i fyw yn yr eiddo, neu gadarnhad bod yr eiddo’n wag
- enw a chyfeiriad y cartref / lleoliad gofal
- y dyddiad yr aethoch i dderbyn gofal
- rheswm dros ddarparu’r gofal (e.e. henaint)
- pa mor hir yr ydych yn debygol o fod i ffwrdd
- a ydych yn bwriadu dychwelyd
- y sefyllfa yn eich eiddo (e.e. gwag, partner yn dal yno).

Daliwyd dan Ddeddf Iechyd Meddwl

Meini Prawf

At ddibenion Treth y Cyngor os ydych yn cael eich cadw yn rhywle arall dan Ddeddf Iechyd Meddwl (er enghraifft mewn ysbyty) efallai y bydd gennych hawl i ostyngiad neu eithriad. Os ydych wedi gadael yr eiddo’n wag, efallai y bydd gennych hawl i eithriad ac, os nad oes ond 1 yn byw yno bellach gall fod â hawl i ostyngiad.

Gofynion

I wneud cais am ostyngiad neu eithriad fel hyn byddai angen i chi ddarparu’r canlynol:

Cadarnhad ysgrifenedig o’r canlynol:
- nifer ac enwau’r oedolion sy’n dal i fyw yn yr eiddo, neu gadarnhad bod yr eiddo’n wag
- enw a chyfeiriad yr ysbyty – y dyddiad y cawsoch eich cadw
- pa mor hir yr ydych yn debygol o fod i ffwrdd (dyddiad disgwyliedig eich rhyddhau)
- a ydych yn bwriadu dychwelyd
- unrhyw dystlythyr perthnasol.

Rhyddhad Anabledd

Meini Prawf

Mae pwy bynnag sy’n anabl:

Yn gallu bod yn oedolyn neu blentyn
Yn gallu bod yn rhywun heblaw pwy bynnag sy’n gyfrifol am dalu treth y cyngor
Yn gorfod byw yn yr eiddo.

Gall rhywun ag anawsterau dysgu neu broblemau iechyd meddwl fod yn gymwys yn ogystal â rhywun ag anabledd corfforol.

I fod â hawl i ostyngiad rhaid bod o leiaf un o’r canlynol yn eich cartref:

Ystafell a addaswyd ar gyfer yr unigolyn anabl. Er enghraifft, yn cael ei defnyddio i gadw offer dialysis
Ail ystafell ymolchi neu gegin y mae angen i’r unigolyn anabl eu defnyddio
Addasiadau ar gyfer defnyddio cadair olwynion yn y cartref bob amser. Er enghraifft, lledu fframiau drysau, tynnu waliau ar gyfer y gadair olwynion.

Dylid nodi bod yr ystafell yn gorfod bod â chyswllt penodol â’r anabledd (e.e. neilltuo ar gyfer dialysis, therapi) yn hytrach na dim ond ar gyfer trefniadau byw arferol. Er enghraifft – nid yw ystafell fyw sy’n cael ei defnyddio gan rywun anabl fel ystafell wely’n cymhwyso dan y rheoliadau hyn.

Gofynion

I wneud cais am ryddhad anabledd, bydd angen i chi ddarparu’r canlynol: