Gwasanaethau A-Y

Pryd fydd fy mudd-dal yn dechrau?

Mae dyddiad dechrau eich hawliad budd-dal yn ddibynnol ar ba ddyddiad y barnwn ni ichi wneud eich hawliad, ac yn y rhan fwyaf o achosion bydd yn dechrau ar y dydd Llun wedi’r dyddiad hwnnw. Mae hi felly’n bwysig eich bod yn dychwelyd eich cais am fudd-dal yn ddi-oed.

Sut ydych chi’n penderfynu ar ba ddyddiad y gwnes i’r hawliad?

Mae dyddiad eich cais yn ddibynnol ar 5 ffactor:

Y dyddiad yr ydych chi’n dweud yr ydych am hawlio Budd-dal Tai a Threth Cyngor
Y dyddiad y gwnaethoch chi yrru’ch cais am fudd-dal atom
Eich incymau neu’ch budd-daliadau
Eich oed (ydych chi’n hŷn neu’n iau na 60 mlwydd oed)
Y dyddiad y daethoch yn atebol i rent a/neu dreth cyngor.

Byddwn yn penderfynu eich dyddiad hawlio ar sail y ffactorau hyn ac yna’r dyddiad y bydd eich budd-dal yn dechrau. Fel rheol bydd eich budd-dal yn dechrau ar y dydd Llun sy’n dilyn eich dyddiad hawlio.

Noder nad oes modd ichi hawlio budd-dal mwy na 13 o wythnosau ymlaen llaw cyn eich bod yn atebol a byddwch dim ond yn derbyn budd-dal wedi symud i mewn. Os ydych ar fin troi’n 60 mlwydd oed cewch hawlio budd-dal hyd at 17 wythnos cyn eich pen-blwydd, ac os ydych dan 18 mlwydd oed ac yn disgwyl bod yn atebol i dalu Treth Cyngor, cewch hawlio hyd at 8 wythnos cyn eich pen-blwydd yn 18 mlwydd oed.

Dyddiau dechrau ar gyfer Budd-dal Tai a Threth Cyngor:

Dyddiad dechrau eich Budd-dal Tai a Threth Cyngor fydd:

Fel arfer y dydd Llun wedi’r dyddiad yr ystyriwn i’ch hawliad gael ei dderbyn (dyddiad hawlio)
Mewn rhai amgylchiadau mae’n bosib y bydd eich budd-dal yn dechrau o’r dyddiad y daethoch yn atebol i dalu rhent a Threth Cyngor ar yr eiddo.

Rhai enghreifftiau cyffredin o bryd fydd budd-dal yn dechrau:

Pobl sydd ar Lwfans Ceisio Gwaith (seiliedig ar incwm), a Chymhorthdal Incwm:

Os byddwn yn derbyn eich cais am Fudd-dal Tai a Threth Cyngor o fewn un mis wedi ichi hawlio Budd-daliadau’r Wladwriaeth, eich dyddiad hawlio fydd y diwrnod cyntaf ichi fod yn gymwys i Fudd-dal y Wladwriaeth. Felly hefyd bydd eich Budd-dal Tai a Threth Cyngor yn dechrau o’r dydd Llun canlynol. Fodd bynnag os ydych yn oedi cyn gyrru eich hawliad atom, a’n bod yn ei dderbyn fwy na mis wedi’r dyddiad y gwnaethoch gais am Fudd-daliadau’r Wladwriaeth, eich dyddiad hawlio fydd y dyddiad y byddwn ni’n derbyn eich cais. Bydd eich Budd-dal Tai a Threth Cyngor yn dechrau dim ond o’r dydd Llun canlynol.

Pobl o oedran gweithio, nad sydd ar Lwfans Ceisio Gwaith (si) a Chymhorthdal Incwm:

Bydd eich budd-dal yn dechrau o’r dydd Llun wedi’r dyddiad y gwnaethoch chi hawlio budd-dal.

Eich bwriad i hawlio:

Os ydych yn hysbysu’r Cyngor eich bod am hawlio budd-dal a’ch bod yn dychwelyd cais am fudd-dal o fewn un mis i’ch cais cychwynnol, eich dyddiad hawlio fydd y dyddiad y gwnaethoch ofyn am gael hawlio budd-dal, a bydd eich budd-dal yn dechrau o’r dydd Llun canlynol.

Yn dilyn profedigaeth neu wahaniad:

Os oedd eich cyn bartner yn derbyn budd-dal a’ch bod chi yn gwneud cais o fewn un mis wedi iddynt farw neu ar ôl ichi wahanu, eich dyddiad hawlio fydd dyddiad y digwyddiad anffortunus, a bydd eich cais yn dechrau ar y diwrnod wedi i’w budd-dal ddarfod.

Pobl sy’n 60 mlwydd oed neu hŷn:

Os ydych chi, neu’ch partner dros 60 mlwydd oed, mae’n bosib y bydd hawl i fudd-dal tai a threth cyngor yn dechrau’n awtomatig o dri mis cyn dyddiad eich cais. Bydd diwrnod cyntaf eich hawl yn ddibynnol wedyn ar:

y dyddiad yr ydych yn boddhau amodau Budd-dal Tai a Threth Cyngor
y dyddiad yr ydych chi, neu’ch partner, yn troi’n 60 mlwydd oed
dyddiad cychwyn eich atebolrwydd ar gyfer rhent a/neu dreth cyngor.

Fedra i hawlio budd-dal wedi ei ôl-ddyddio?

Bydd yn rhaid ichi ddweud wrthym pam na lwyddoch chi i gyflwyno’ch cais yn gynt, a hefyd i ba ddyddiad yr hoffech inni ôl-ddyddio eich budd-dal. Gallwn ôl-ddyddio cais gan chwe mis ar y mwyaf, os ydych dan 60 mlwydd oed, neu gan dri mis os ydych chi a’ch partner dros 60 mlwydd oed.

Er mwyn inni ganiatáu i’ch cais gael ei ôl-ddyddio rhaid inni fod yn fodlon eich bod wedi dangos ‘rheswm da’ dros beidio â hawlio’n gynt, a bod y ‘rheswm da’ hwn wedi bodoli drwy holl gyfnod y cais i ôl-ddyddio.

Beth mae “Rheswm Da” yn ei olygu?

Rydym yn ystyried pob cais ôl-dalu yn unigol. Rhaid ichi ddarparu cymaint o wybodaeth berthnasol ag sy’n bosib, i gefnogi’ch cais. Nid allwn dderbyn anwybodaeth ynglŷn â’r budd-daliadau i fod yn rheswm derbyniol i brofi “rheswm da”.

Rhai enghreifftiau cyffredin o’r hyn y gallem ei dderbyn yn “reswm da” yw:

Ni lwyddoch chi i hawlio budd-dal yn union ar ôl gadael yr ysbyty
Roeddech yn sâl ac ni fedrai unrhyw berson arall hawlio ar eich rhan
Oherwydd amgylchiadau personol ni fu’n bosib ichi hawlio ar yr adeg gywir - rhesymau posib yw oed, salwch, eich bod yn amhrofiadol neu fod gennych anawsterau iaith
Roeddech wedi dioddef profedigaeth yn ddiweddar yn y teulu.

Noder y gall y Cyngor ofyn am dystiolaeth i gefnogi’ch cais i ôl-ddyddio budd-dal.

Sut ydych yn graddio'r wybodaeth / gwasanaeth hwn?