Cyllideb 2009/10

Mae’r dudalen hon yn rhoi gwybodaeth am lyfr cyllideb Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam ar gyfer 2009/10, sy’n cynnwys cynigion gwario cyllid pob un o wasanaethau Cyngor y Fwrdeistref Sirol am y flwyddyn ariannol.

Mae copïau o’r llyfr cyllideb fanwl ar gael yn eich llyfrgell leol. Mae’r wybodaeth ganlynol yn rhoi crynodeb o gyllideb 2009/2010:

1. Fel ymhobman, mae proses cynllunio cyllideb awdurdod lleol Wrecsam yn gofyn ystyried rhagolygon cyllideb y Cyngor yn gynnar ar sail dangosyddion economaidd cenedlaethol a chyfansymiau cynllunio’r llywodraeth ar gyfer gwariant awdurdodau lleol.

2. Er mwyn hybu’r ymgyrch dros wella perfformiad gwasanaethau gwelodd y Cyngor bod angen cyfuno cynllunio ariannol a’r gyllideb gorfforaethol. Cytunwyd ar broses gynllunio’r gyllideb ar gyfer 2009/10 ym mis Mehefin 2008 ac, yn dilyn adolygiad o ragolygon ariannol y Cyngor ym mis Awst 2008, gofynnwyd i adrannau gwasanaeth nodi arbediadau gwasanaeth o 2% (ysgolion 1%) a rhoi manylion o unrhyw bwysau “eithriadol” disgwyliedig.

3. Datblygwyd y cynlluniau ariannol tymor canolig gan ddefnyddio’r paramedrau canlynol:

  • Cynnydd o 3.6% mewn gwariant arian parod tybiedig yn 2009-10, yn cael ei ddilyn gan gynnydd arian parod o 4.3% yn 2010-11 a 3% yn 2011-12.
  • Amcangyfrif o dybiaethau chwyddiant:
    • Codiad cyflog athrawon o 2.36% yn 2009-10, 2.3% yn 2010-11 a 2.5% yn 2011-12.
    • Codiad cyflogau eraill o 2.45% yn 2009-10, a 2.5% yn 2010-11 a 2011-12.
    • Codiad prisiau o ryw 2% ymhob un o’r tair blynedd.
  • Y bydd y grant Cytundeb Gwella a’r grant Amddifadedd heb eu neilltuo yn cael eu derbyn ymhob un o’r tair blynedd.
  • Bod darpariaeth ddigonol ar gyfer y prosiect Gwastraff Menter Cyllid Preifat tebygol ar sail ar amcangyfrif o’r costau ar hyn o bryd.

4. Defnyddiwyd y cynlluniau cyllideb tair blynedd fel sail i gyfrifo’r dangosyddion darbodus fel y disgrifir yn ddiweddarach yn yr adroddiad. Bydd angen adolygu’r cynllun ariannol tymor canolig yn gyfnodol.

yn ôl i'r brig

Adolygiad o’r Flwyddyn Gyfredol 2008/09

5. Cyfyngwyd cyllideb y flwyddyn i £193,877,142 mewn arian parod.

6. Arolygwyd a rheolwyd y gyllideb yn dynn yn ystod y flwyddyn yn unol â’r gweithdrefnau a gymeradwyodd y Cyngor. Nodwyd sawl pwysau gwasanaeth a chostau uwch yn gynnar yn y flwyddyn ariannol a chytunodd y Bwrdd Gweithredol y dylai swyddogion gymryd camau i reoli gwariant a chadw gwariant gwasanaethau o fewn cyfansymiau cymeradwy cyllidebau arian cyfyngedig.

7. Bydd holl gyllidebau’n dal i gael eu harchwilio’n ofalus yn unol â’r trefnau a gytunwyd a bydd y gwir alldro’n cael ei hysbysu yn yr haf. Yn unol â rheolau cyllidebu arian cyfyngedig, fe all unrhyw orwario neu danwario gael ei ddwyn ymlaen i 2009/10.

yn ôl i'r brig

Setliad Cyllid y Cynulliad

8. Mae’r dyraniad grant i awdurdodau unigol yn dibynnu ar fformiwla’r asesiad o wariant safonol (SSA). Nid oedd unrhyw newidiadau arwyddocaol i’r fformiwla ar gyfer 2009/10.

9. Cyhoeddodd Llywodraeth Cynulliad Cymru fanylion ei setliad cyllid dros dro i awdurdodau lleol ar 15 Hydref 2008. Rhoddodd y setliad dros dro gynnydd grant o 2.9% ar gyfartaledd i awdurdodau lleol, oedd ymhell islaw disgwyliadau awdurdodau lleol. Mynegwyd pryder gan Gymdeithas Llywodraeth Leol Cymru (CLlLC) ac awdurdodau lleol ynghylch y setliad dros dro gwael. Cyhoeddodd Llywodraeth Cynulliad Cymru ei setliad cyllid terfynol ar gyfer 2009/10 ar 10 Rhagfyr 2008 ond roedd yr un faint â’r setliad dros dro.

10. Mae Deddf Cyllid Llywodraeth Leol 1992 yn rhoi grym i’r Gweinidog dros Gyfiawnder Cymdeithasol a Llywodraeth Leol gyfyngu ar neu roi terfyn uchaf ar ofyniad cyllideb unrhyw awdurdod lleol, os bydd yn ystyried ei fod yn ormodol. Ni wnaeth y Gweinidog unrhyw gyhoeddiad ar dybiaethau ynghylch gwariant y Cyngor ar gyfer 2009/10. Fodd bynnag, mae wedi datgan, “wrth bennu treth y cyngor ar gyfer 2009/10 rwy’n disgwyl i awdurdodau lleol arfer y ddisgyblaeth sydd wedi bod yn amlwg wrth bennu treth y cyngor yn y blynyddoedd diwethaf. Byddaf yn cadw golwg barcud ar y sefyllfa ac rwy’n barod i weithredu’n briodol i gadw cynnydd yn nhreth y cyngor yn rhesymol os oes angen gwneud hynny”. Asesiad o wariant safonol y Cyngor, yr asesiad tybiannol at ddibenion dosbarthu grant o angen y Cyngor i wario ar ei wasanaethau, oedd £199,613,104.

yn ôl i'r brig

Cyllideb 2009/10

11. Lluniwyd cyllideb y flwyddyn nesaf, fel yr amlinellir ar dudalen (vii) yn unol â’r fframwaith a gytunwyd gan y Cyngor. Addaswyd y gyllideb am y flwyddyn gyfredol (h.y. y gyllideb arian cyfyngedig wedi’i diwygio ar gyfer hawl trosglwyddo arian) i ystyried cost chwyddiant, ymrwymiadau anochel, pwysau gwasanaeth, cyfrifoldebau newydd a chynilion.

12. Amcangyfrifwyd mai cyfanswm y gwariant cyllid clir yw £200,798,095. Mae tudalen (vii) hefyd yn dangos mai gofyniad cyllideb y Cyngor yw £199,111,636. Mae’n cynrychioli cynnydd o £6,912,998 (3.6%) ar ofyniad cyllideb addasedig y flwyddyn gyfredol.

13. Mae’n un o ofynion Deddf Llywodraeth Leol 2003 y dylwn gyflwyno adroddiad i’r aelodau ar gadernid yr amcangyfrifon a wnaed at ddiben cyfrifo’r gofyniad cyllideb clir. Dylwn felly dynnu eich sylw at nifer o feysydd risg allweddol a nodais yn y gyllideb a sut i reoli’r rhain. Cânt eu hamlinellu ar dudalen 24. Bydd materion yn ymwneud â’r risgiau allweddol hyn yn cael eu hysbysu i’r aelodau yn ystod y flwyddyn a ddaw yn ôl yr angen fel rhan o drefnau arolygu a rheoli’r gyllideb.

Adnoddau wrth Gefn a Gweddillion

14. Mae ar awdurdod lleol angen gweddillion gweithio darbodus i gynnal llif arian digonol, yn enwedig yn ystod rhan gyntaf y flwyddyn ariannol cyn derbyn incwm treth y cyngor, ac ar gyfer gwariant annisgwyl.

15. Nid chynlluniwyd unrhyw gyfraniadau at weddillion yn 2009/10. Fodd bynnag, rwy’n fodlon bod y gweddillion ac adnoddau wrth gefn yn ddigonol am y flwyddyn ariannol a ddaw a strategaeth ariannol tymor canolig yr awdurdod.

16. Mae ansicrwydd yn dal yn y gyllideb berthnasol i godiad cyflogau athrawon ac eraill sydd eto i’w setlo a hefyd effaith gostyngiad cyfraddau llog ar gyllideb incwm o fuddsoddiadau’r Cyngor.

17. Mae dadansoddiad o amcangyfrif adnoddau wrth gefn a gweddillion allweddol a glustnodwyd gan y Cyngor am y flwyddyn a ddaw fel a ganlyn:

  Gwir Weddill ar 1 Ebrill 2008
£k		 Amcangyfrif o'r Gweddill ar 1 Ebrill 2009
£k		 Symudiad yn y flwyddyn
£k		 Amcangyfrif o'r Gweddill ar 31 Mawrth 2010
£k
Gweddill Cronfa'r Cyngor 7,197 6,547   6,547
Gweddillion Ysgolion 3,070 3,070   3,070
Arian wrth Gefn Gwasanaethau 2,131 1,081 (446) 635
Arian Arall wrth Gefn a Glustnodwyd 13,393 12,147 (1,660) 10,487
Cyfanswm Gweddillion ac Arian wrth Gefn 25,791 22,845 (2,106) 20,739

18. Seiliwyd yr amcangyfrif o’r gweddillion ar 1 Ebrill 2009 yn y tabl uchod ar yr amcangyfrifon gorau oedd ar gael ar adeg ysgrifennu’r adroddiad. Mae’r symudiad yng ngweddill Cronfa’r Cyngor yn cynnwys y sefyllfa a hysbyswyd yn y flwyddyn gyfredol (CFPO/03/09). Bydd y sefyllfa a hysbyswyd yn newid yn dilyn cau cyfrifon 2008-09 a bydd yn cael ei hysbysu i’r aelodau fel rhan o’r adroddiad alldro ar ôl diwedd y flwyddyn ariannol. O’r £446k o symudiad arfaethedig yn y flwyddyn yn adnoddau wrth gefn y gwasanaethau ni fydd dim yn cael ei ddefnyddio i dalu am wariant rheolaidd.

19. Nid yw’r dadansoddiad uchod yn tybio defnyddio unrhyw weddillion cyffredinol i dalu cyflogau dyledus yn dilyn yr adolygiad Statws Unigol a Chyflog Cyfartal. Os bydd y rhain neu unrhyw ddyledion eraill yn mynd uwchlaw’r dyraniadau a glustnodwyd yna mae’n amlwg y byddai galw ar y gweddillion cyffredinol hyn.

Incwm

20. Grant Cymorth Incwm Cyllid – cyfran y Fwrdeistref Sirol o’r Grant Cynnal Refeniw terfynol Grant oedd £120,392,018.

21. Trethi Busnes – Pennodd y Cynulliad y dreth fusnes ar gyfer 2009/10 fel 48.9c yn y £. Cyfran y Fwrdeistref Sirol o incwm ardreth annomestig genedlaethol yn 2009/10 yw £35,604,797.  

22. Grant Cytundeb Gwella – Dosbarthwyd y grant hwn i holl awdurdodau lleol ar sail asesiadau cyfredol o wariant safonol a chyfran y Cyngor hwn yw £1,284,761.

23. Grant Amddifadedd – Mae Llywodraeth Cynulliad Cymru wedi dosbarthu £22 miliwn i holl awdurdodau lleol trwy gyfeirio at fynegrif amlamddifadedd a dyrannwyd £321,698 i’r Fwrdeistref Sirol.

24. Fel cyfanswm bydd y Cyngor yn derbyn grantiau cyffredinol o £157,603,274 oddi wrth Lywodraeth Cynulliad Cymru.

yn ôl i'r brig

Treth y Cyngor

25. Ar ôl cyfrif y grantiau cyffredinol a chyfraniad gweddillion, trethdalwyr y cyngor sydd i dalu gweddill y gwariant clir sy’n dod i £43,194,821.

26. Y bwriad yw codi, fel traul arbennig, rhan o gost goleuo palmentydd ar y pedair cymuned yn y dref (£3.96 yn haen D).

27. Ar ôl addasu am dreuliau arbennig o £62,954 y gweddill i’w gael fel treuliau cyffredinol oddi wrth drethdalwyr y cyngor yw £43,131,867.

28. Cytunodd y Bwrdd Gweithredol ar gyfrifiad sail treth y cyngor ar 18 Tachwedd 2008 ar gyfer 2009/10, fel cywerth â 51,451 eiddo band D ar ôl cyfrif y canlynol:

  • gostyngiadau band i bobl anabl
  • eiddo a eithriwyd
  • gostyngiadau deiliad unigol
  • gostyngiadau dwbl ar eiddo gwag
  • ffactorau i adlewyrchu’r tâl cymharol yn y gwahanol haenau
  • amcangyfrif o’r gyfradd gasglu
  • cyfraniadau’r Weinyddiaeth Amddiffyn yn gyfnewid

Ffurfiwyd y sylfaen drethi at ei gilydd o’r un cyfrifiadau ymhob un o’r 34 cymuned ac mae’r “cywerthoedd haen D” yn cael eu dangos ar dudalen (viii).

29. Bydd rhannu gweddill y gwariant clir (£43,131,867) gyda’r sylfaen drethi o 51,451 yn rhoi £838.31 o gost ar aelwyd sy’n talu’n llawn am gartref yn haen D. Am eiddo yn haen A mae’r taliad yn chwe rhan o naw o’r ffigur hwn ac, yn y pegwn arall, mae’r taliad am eiddo yn haen I yn un ar hugain rhan o naw o ffigur haen D. Mewn llawer achos bydd y ffigurau hyn yn cael eu haddasu gyda gostyngiadau anabl ac eraill ac, wrth gwrs, am fudd-dal treth cyngor.

30. Mae tudalen (viii) yn cyflwyno cyfradd treth y cyngor i drethdalwr haen D ymhob cyngor cymuned ac mae’n dangos, ar ôl cynnwys hawl awdurdod yr heddlu i gyfran o’r dreth, mai cyfanswm treth y cyngor ar gyfartaledd yn haen D ar gyfer 2009/10 yw £1,068.98.

Dangosyddion Darbodus

31. Mae Cod Ymarfer Darbodus Sefydliad Siartredig Cyllid Cyhoeddus a Chyfrifyddiaeth (CIPFA) yn gofyn bod y Cyngor yn mabwysiadu dangosyddion sy’n dangos bod cynlluniau cyfalaf y Cyngor yn fforddiadwy, darbodus a chynaliadwy. Caiff y dangosyddion darbodus eu hamlinellu ar dudalen 25.

Diweddglo

32. Nid yw setliad ariannol y Cynulliad ar gyfer 2009/10 ond yn rhoi’r gallu i’r Cyngor bennu cyllideb sy’n cynnwys ymrwymiadau anochel a phwysau cyfyngedig gwario ar wasanaethau. Fodd bynnag, gwnaed pob ymdrech eto i ddiogelu gwasanaethau gofal cymdeithasol ac ysgolion wrth baratoi’r gyllideb.

33. Mae Deddf Llywodraeth Leol 2003 yn gofyn bod y Cyngor yn cadw golwg ar ei gyllideb a gweithredu’n briodol. Felly, bydd yn angen arolygu a rheoli’r gyllideb yn agos yn ystod y flwyddyn a bydd angen adolygu’r sefyllfa ariannol yn barhaol.

34. Yn olaf, rwy’n dal yn ddiolchgar iawn i’r holl Aelodau a Swyddogion am eu cymorth, cydweithrediad a gwaith caled wrth baratoi’r gyllideb hon.

M S Owen
Prif Swyddog Cyllid a Pherfformiad

yn ôl i'r brig

Cod Ymarfer Cyfrifyddu Gwerth Gorau

  1. Ailffurfiwyd y cyllidebau arian cyfyngedig yng ngholofn (i) ar dudalen (vii) i gydymffurfio â’r Cod Ymarfer Cyfrifyddu Gwerth Gorau (BVACOP). Mae hyn yn effeithio’n arbennig ar gostau canolog a gwasanaethau cefnogi.
  2. Bu’n rhaid codi’n llawn am gostau cynnal canolog ac adrannol ar y gwasanaethau y maent yn eu cefnogi. Caiff hyn ei adlewyrchu trwy ychwanegu colofn (j) ar dudalen (vii), ac yng nghorff tudalennau’r gyllideb.
  3. Dylid nodi y codwyd yn llawn ar adrannau Cyfreithiol, Adnoddau Dynol, Dylunio Eiddo, Cyllid a Pherfformiad a Chyfundrefnau Gwybodaeth a’u bod yn dangos cyllidebau clir o ddim.
  4. Fel rhan o’r Cod, ad-drefnwyd y costau canolog fel a ganlyn:
    • Craidd Corfforaethol a Democrataidd (gan gynnwys Cynrychiolaeth a Rheolaeth Ddemocrataidd a Rheolaeth Gorfforaethol)
    • Costau Annosbarthedig (gan gynnwys Costau Gwasanaethu Blaenorol a chostau cysylltiedig â chyfrannau diddefnydd o gyfleusterau TG)
    • Gwasanaethau Canolog i’r Cyhoedd (gan gynnwys costau casglu Treth y Cyngor, Crwneriaid, Cofrestru Etholiadol ac ati)
    • Incwm a Gwariant Gweithredu Arall (gan gynnwys ardollau ar gyrff eraill a chodi cyfalaf).
  5. Mae’n amlwg bod y rhain yn newidiadau arwyddocaol dros ben ond mae grym gwario sylfaenol gwasanaethau’n aros yn union fel y cymeradwywyd gan y Cyngor. Un o brif ddibenion y newid yw caniatáu mwy o gyffelybrwydd rhwng awdurdodau yn y dyfodol.
  6. Yn ystod 2006/07 ffurfiwyd y Gwasanaeth Plant a Phobl Ifanc trwy uno’r Adran Addysg gydag elfennau o’r Gwasanaethau Cymdeithasol a Hamdden, Llyfrgelloedd a Diwylliant. Rhannwyd y gwasanaeth yn dair rhan sef, Dysgu a Chyflawniad, Atal a Chynhwysiad a Diogelu a Chefnogi. Caiff dalennau cyllideb Addysg, Gwasanaethau Cymdeithasol a Hamdden, Llyfrgelloedd a Diwylliant eu dangos ar dudalennau 21 – 23.

Cynhyrchu Cyllideb Refeniw 2009/2010

Mae'r ddogfen yma ar gael i ddadlwytho yn y fformat isod:

Cynhyrchu Cyllideb Refeniw 2009/2010 - fformat PDF 10Kb

Gwybodaeth Dreth Y Cyngor 2009/2010

Mae'r ddogfen yma ar gael i ddadlwytho yn y fformat isod:

Gwybodaeth Dreth Y Cyngor 2009/10 - fformat PDF 10Kb

Dangosyddion Darbodus FY 2009/10 - FY 2011/12 a Strategaeth Reoli’r Trysorlys 2009/10 – 2011/12

Mae'r ddogfen yma ar gael i ddadlwytho yn y fformat isod:

Dangosyddion Darbodus FY 2009/10 - FY 2011/12 a Strategaeth Reoli’r Trysorlys 2009/10 – 2011/12 - fformat PDF 228Kb

I weld ac argraffu ffeiliau pdf, rhaid i chi osod Adobe® Acrobat® Reader: cliciwch y logo isod i ddadlwytho'r meddalwedd.

Cyswllt o llun hon i wefan Adobe i ddadlwytho Adobe Acrobat Reader

Gellir newid dogfennau Adobe Acrobat yn ôl i destun plaen trwy ddefnyddio'r Gwasanaeth Newid Abobe.

yn ôl i'r brig

Cysylltiadau Defnyddiol
Cyflwyniad
Adolygiad o’r Flwyddyn Gyfredol
Setliad Cyllid y Cynulliad
Cyllideb
Dangosyddion Darbodus
Diweddglo
Cod Ymarfer Cyfrifyddu Gwerth Gorau
Y Cyngor a Democratiaeth


Lawrlwytho'r dogfennau