Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam

Hysbysebu

Newyddion y Cyngor

06 Medi 2016

Herio Penderfyniad Rhestru Groves

Mae'r penderfyniad i restru hen adeilad ysgol Groves yn cael ei herio yn gyfreithiol, yn dilyn penderfyniad gan Fwrdd Gweithredol Cyngor Wrecsam y bore yma.

Wrth wneud eu penderfyniad, fe wnaeth aelodau gydbwyso risgiau a chost her yn erbyn y gost barhaus o gynnal a chadw a defnyddio'r adeilad, gan ystyried ei statws rhestredig a'r cyfamodau cyfyngol sy'n effeithio ar ei ddefnydd.

Cafodd yr adeilad ei restru ym mis Awst gan Ysgrifennydd y Cabinet dros yr Economi a’r Seilwaith, Ken Skates AC. Rhestru a wrthwynebwyd yn gryf gan y Cyngor. Roedd y Cyngor wedi penderfynu dymchwel yr adeilad ac adeiladu un neu ddwy ysgol gynradd ar y safle, i gael ei ariannu gan Raglen Ysgolion 21ain Ganrif ar ôl 2019.

Fe wnaeth yr adroddiad amlinellu'r digwyddiadau'n arwain at benderfyniad yr Ysgrifennydd a'r opsiynau sydd ar gael i'r Cyngor. Oherwydd y cyngor cyfreithiol cyfrinachol a gyflwynwyd yn yr adroddiad, cafodd y wasg a'r cyhoedd eu gwahardd o'r cyfarfod.

Roedd nifer o faterion perthnasol yr oedd angen sylw’r Bwrdd wrth wneud ei benderfyniad, megis y tebygolrwydd o lwyddiant gyda her gyfreithiol a chost. Y gost barhaus i'r Cyngor o gynnal a chadw’r adeilad - boed yn ei gyflwr presennol neu fel rhan o gyfle adnewyddu/ailddatblygu - a'r effaith ar gynlluniau'r Cyngor yn y dyfodol ar gyfer buddsoddi mewn addysg ar y safle hwn a’r gyllideb addysg gyffredinol.

Fe wnaeth y cyngor cyfreithiol cyfrinachol roi'r argraff i aelodau bod penderfyniad yr Ysgrifennydd yn groes i’r holl dystiolaeth arbenigol, a ddaeth i'r casgliad nad yw’r adeilad yn cwrdd â'r meini prawf ar gyfer rhestru ac yn absenoldeb tystiolaeth ddogfennol neu dystiolaeth arbenigol i gefnogi rhestru, roedd yn amlwg bod modd herio'r penderfyniad.

Amcangyfrifir mai £14,500 y flwyddyn yn ogystal â gwaith trwsio untro yn dilyn fandaliaeth yw isafswm y cost barhaus o gynnal a chadw'r adeilad. Gwariwyd £113,609 yn barod ar symud asbestos ac os bydd angen diogelwch 24/7 bydd hyn yn costio dros £100,000 y flwyddyn, i ddod o gyllideb addysg yr awdurdod. Mae atgyweiriadau diweddar i’r to wedi costio £4756 yn dilyn achos o dorri i mewn. Byddai gwneud yr adeilad yn ddwrglos ynghyd ag atgyweirio nodweddion allweddol yn costio £262,000 pellach. Mae'r safle yn parhau i ganfod problemau gydag ymddygiad gwrthgymdeithasol a phobl ddigartref yn cysgu allan, sy'n golygu bod yr heddlu a thîm diogelwch y Cyngor yn cael eu galw allan yn rheolaidd. Mae rheolaeth symudol y Cyngor ei hun yn cynnal o leiaf pum ymweliad y dydd i'r safle, ac mae llawer iawn o sbwriel a thaclau cyffuriau yn gorfod cael eu symud o'r safle.

Rhagwelir y bydd cynnydd yn y boblogaeth gyffredinol erbyn 2028 yn arwain at bwysau ar lefydd mewn ysgolion presennol. Cytunodd yr Aelodau’n flaenorol y gellid defnyddio safle Groves ar gyfer un, neu o bosibl ddwy ysgol gynradd newydd, ac i ddymchwel yr adeilad presennol. Mae cyllid ar gyfer yr adeilad yn debygol o ddod o Raglen Ysgolion yr 21ain Ganrif ar ôl 2019. Mae hyn yn golygu y byddai'r adeilad yn segur am bedair blynedd arall, gyda'r cyngor yn parhau i fynd i gostau ar gyfer gwaith atgyweirio, cynnal a chadw a diogelwch.

Fe wnaeth yr adroddiad i'r aelodau hefyd ystyried defnyddio'r adeilad fel ysgol gynradd yr 21ain ganrif, a fyddai'n rhaid ei gynllunio i alluogi dysgwyr yn y Cyfnod Sylfaen i gael mynediad i'r awyr agored. Byddai hyn yn gofyn am ddarparu drysau lle mae ffenestri ar hyn o bryd, gosod cysgod allanol priodol a ffensys priodol i wahanu'r meysydd dysgu a chynnwys a diogelu disgyblion. Efallai na fydd hyn yn gydnaws â'r adeilad presennol.

Mae adeiladau modern hefyd wedi'u cynllunio i sicrhau ansawdd aer a golau da mewn ystafelloedd dosbarth a chysgodi solar digonol. Unwaith eto, efallai na fydd yr adeilad ei hun yn addas ar gyfer addasu a fyddai'n bodloni'r safonau hyn. Nid oes unrhyw sicrwydd y byddai partneriaid sy'n ymwneud â datblygu ysgol newydd yn hapus â'r cynigion i ddarparu cyfaddawd i'r dyluniad ysgol gynradd fodern.

Dywedodd y Cynghorydd Mark Pritchard, Arweinydd Cyngor Wrecsam:

“Mae'r Bwrdd Gweithredol wedi cytuno i herio'r penderfyniad yn seiliedig ar yr holl gyngor yn yr adroddiad. Teimlir yn gryf bod penderfyniad yr Ysgrifennydd Cabinet yn ddiffygiol ac nid yw'n cymryd i ystyriaeth y cyngor gan Lywodraeth Cymru a’r arbenigwyr sy'n ymwneud â'r broses. Nid ydym yn credu ei fod wedi ei restru er budd cenedlaethol neu yn unol â'r canllawiau a ddefnyddir i wneud penderfyniadau o'r fath. Hoffwn ddiolch i bawb sydd wedi cyfranogi i gyflwyno'r adroddiad hwn gerbron y Bwrdd Gweithredol heddiw.”

Cynhaliwyd y cyfarfod yn Rhan II, gyda'r wasg a'r cyhoedd wedi’u gwahardd rhag mynychu, oherwydd bod yr adroddiad a gyflwynwyd yn cynnwys gwybodaeth sy'n dod o fewn y disgrifiad o wybodaeth eithriedig a gynhwysir ym Mharagraff 16 o Ran 4 Atodlen 12A Ddeddf Llywodraeth Leol 1972, gan ei fod yn cynnwys gwybodaeth mewn perthynas â hawliad am fraint broffesiynol gyfreithiol y gellid efallai ei amddiffyn mewn achosion cyfreithiol.