Gwasanaethau A-Y

Delio Â Halogi Tir Drwy’r Drefn Gynllunio

Cyflwyniad

Gall halogiad effeithio ar dir ar ffurf cemigion neu nwyon yn y pridd a/neu ddŵr, adeiladau, neu ddeunydd arall ar safle. Mae safleoedd o’r fath yn debygol o fod yn safleoedd tir llwyd, h.y. y rhai a ddatblygwyd o’r blaen, yn aml at ddefnydd masnachol neu ddiwydiannol. Fodd bynnag, gall safleoedd lle bu mwyngloddio hanesyddol fod â rhywfaint o halogiad ynddynt hefyd.

Gan fod llawer o ddatblygiadau’n cael eu gwneud ar safleoedd tir llwyd, fe all rhai datblygiadau ddigwydd ar safleoedd allai fod yn halogedig. Mae’n hanfodol sicrhau delio’n ddigonol ag unrhyw halogiad wrth newid defnydd tir, gan sicrhau bod y tir yn cael ei wneud yn addas ar gyfer ei ddefnydd newydd ac nad oes dim perygl ynddo i iechyd a diogelwch pobl sy’n dod i gysylltiad ag ef. Mewn rhai achosion efallai nad yw mathau arbennig o ddatblygiad (sy’n debygol o fod yn fathau mwyaf sensitif, e.e. tai) yn addas ar gyfer safleoedd gyda math arbennig o halogiad. Mewn achosion o’r fath, gall fod yn well datblygu’r safle ar gyfer math arall o ddefnydd, e.e. masnachol neu ddiwydiannol.

O ran y datblygiadau hynny mewn ardaloedd lle bu mwyngloddio metelau fe all fod materion halogi o ganlyniad i’r defnydd tir hanesyddol hwn. Gall mwyngloddio metel hanesyddol beri bod mwy o fetelau trwm yn bresennol yn y pridd ac fe all halogiad o’r fath ddigwydd cryn bellter o’r safleoedd mwyngloddio eu hunain. Mae agwedd y Cyngor yn un ragofalus at ddatblygiadau yn y mathau hyn o ardaloedd.

Lle bo datblygiadau o fewn 250m i safle tirlenwi blaenorol fe all ymfudiad nwy ddylanwadu arnynt. Eto, mae agwedd y Cyngor yn un ragofalus at ddatblygiadau yn y mathau hyn o ardaloedd a bydd yn rhoi amodau ar geisiadau o ganlyniad.

Bydd y Cyngor yn ymgynghori â rhanddeiliaid allanol fel Asiantaeth yr Amgylchedd Cymru ar faterion arbennig fel y safleoedd hynny all effeithio ar ddyfroedd rheoledig.

Rhoi Amodau ar Geisiadau Cynllunio

Ar hyn o bryd bydd yr isadran Rheoli Datblygiad yn yr Adran Gynllunio’n ymgynghori â’r Tîm Tir Halogedig lle gall datblygiadau arfaethedig fod â materion halogi tir pan ddaw cais cynllunio i law.

Caiff ceisiadau cynllunio, yn enwedig y rhai lle gall fod defnydd terfynol sensitif, eu gwirio rhag ofn bod tir halogedig ar safle’r datblygiad arfaethedig neu o fewn pellter dylanwadu arno. O ran y datblygiadau arfaethedig hyn, yn ôl cyngor y Tîm Tir Halogedig (seiliedig ar y wybodaeth gyfyngedig sydd ar gael iddynt), bydd yr Adran Gynllunio’n rhoi Amod ar y Caniatâd Cynllunio bod y Datblygwyr yn darbwyllo’r Cyngor bod presenoldeb unrhyw halogiad wedi cael ei asesu’n ddigonol ac yna’n sicrhau bod y tir yn addas (neu’n cael ei wneud felly) ar gyfer y defnydd newydd arfaethedig yn unol â safonau cydnabyddedig. Mewn achosion eithafol, efallai y bydd rhaid gwrthod neu ohirio’r caniatâd cynllunio tra bydd ymchwiliadau pellach yn cael eu cynnal.

Sut i Fodloni Amod Cynllunio Halogiad

Mae’n ofyniad statudol cydymffurfio ag Amod Cynllunio.

Y cyngor cryf yw bod unrhyw ddatblygwr gydag amod cynllunio sy’n gofyn asesiad halogiad yn cysylltu â’r Tîm Tir Halogedig i weld pam y rhoddwyd yr amod a thrafod y mater ymhellach.
Y gofyniad lleiaf o ran unrhyw asesiad halogiad yw Asesiad Risg Rhagarweiniol (astudiaeth ddesg). Dylai hyn nodi pob un o’r cysylltiadau llygrol all fod a dweud a fyddai angen archwiliad safle ymwthiol. Yr argymhelliad yw cyflwynwyd hwn i’r Adran Gynllunio am sylwadau cyn gwneud archwiliad ymwthiol. Mae hyn yn caniatáu dod i gytundeb gyda’r Tîm Tir Halogedig ar gwmpas cyfnod nesaf y gwaith.
Archwiliad Safle / Asesiad Risg Meintiol. Mae hyn yn gweithredu’r gwaith a fanylwyd yn Eitem 2. Wrth gwblhau’r gwaith hwn mae’r adroddiad yn debygol o nodi a fydd gofyn gwaith adferol neu beidio i sicrhau bod y datblygiad yn addas i’r defnydd. Mae’n hanfodol cyflwyno hwn i’r Adran Gynllunio i gael sylwadau a chaniatâd ysgrifenedig ar ddigonedd yr adroddiad cyn dechrau unrhyw waith datblygu neu waith adferol ar y safle. Fe all fod angen rhagor o waith ymwthiol i ddarbwyllo’r Tîm Tir Halogedig bod holl faterion halogiad wedi cael sylw digonol.
Os daw i’r amlwg nad oes unrhyw faterion halogiad yna bydd y Tîm Tir Halogedig yn argymell i’r Adran Gynllunio bod yr amod yn cael ei ryddhau.
Os bydd angen gwaith adferol ar safle, yna bydd angen Cynllun Dewisiadau Cloriannu a Gweithredu Strategaeth Adfer. Mae hwn yn manylu sut fydd yr halogiad yn cael ei liniaru i sicrhau datblygu’r safle’n ddiogel. Mae’n hanfodol cyflwyno hwn i’r Adran Gynllunio i gael sylwadau a chaniatâd ysgrifenedig ar ddigonedd y cynigion adfer cyn dechrau unrhyw waith datblygu neu waith adferol ar y safle.
Yn ystod ac wrth orffen y gwaith adferol, mae angen gwirio y gwnaed y gwaith yn unol â’r cynigion adfer a gytunwyd yn Eitem 5. Dylai hwn fod ar ffurf Adroddiad Dilysu sy’n rhaid ei gyflwyno i’r Adran Gynllunio ei gymeradwyo. O dderbyn Adroddiad Dilysu boddhaol, bydd y Tîm Tir Halogedig yn argymell i’r Adran Gynllunio bod modd rhyddhau’r amod. Sylwch na ddylid meddiannu / defnyddio’r datblygiad cyn rhyddhau’r amod.

Nodyn i Geiswyr

Pan fo datblygiad, er enghraifft, ar bwys gorsaf betrol neu’n addasiad ysgubor, bydd y Tîm Tir Halogedig yn argymell i’r Adran Gynllunio bod nodyn cynghorol yn cael ei roi ar ganiatâd cynllunio. Mae’r Nodyn hwn yno i gynghori’r datblygwr i gysylltu â’r Tîm Tir Halogedig i gael rhagor o gyfarwyddyd os bydd yn darganfod unrhyw halogiad annisgwyl.

Nifer y Safleoedd sy’n Cael eu Trin drwy’r Drefn Gynllunio

Dros gyfnod o 7 blynedd sefydlwyd mesurau statudol fydd yn sicrhau delio ag unrhyw faterion halogi tir ar lawer o safleoedd yn y Fwrdeistref Sirol. Mae’r tabl isod yn manylu nifer yr amodau a nodiadau i geiswyr a argymhellwyd gan y Tîm Tir Halogedig i’r Adran Gynllunio.

Blwyddyn	Nifer y Ceisiadau’n Gofyn Asesiad gan y Tîm Tir Halogedig (% cyfanswm y ceisiadau a dderbyniwyd)	Cyfanswm yr Amodau y Gofynnodd y Tîm Tir Halogedig amdanynt*	Cyfanswm y Nodiadau i Geiswyr y Gofynnodd y Tîm Tir Halogedig amdanynt	Cyfanswm Dim Sylwadau
2002	289 (21%)	47	38	204
2003	282 (19%)	55	45	182
2004	427 (26%)	77	56	294
2005	523 (35%)	100	61	362
2006	596 (40%)	82	96	418
2007	434 (29%)	85	68	281
2008	328 (24%)	57	36	235
Swm	2,879 (28%)	503	400	1,976

* Nid yw'r cais wedi cael eu cyfrif ddwywaith lle mae ceisiadau lluosog wedi cael eu cyflwyno ar gyfer yr un safle

yn ôl i'r brig

Canllawiau i Gynorthwyo Bodloni Amod Cynllunio Halogiad

Mae llawer o ddogfennau cyfarwyddyd awdurdodol ar gael i gynorthwyo Datblygwyr a’u Hymgynghorwyr Amgylcheddol ar sut i wneud asesiadau halogiad. Mae Arweiniad y Datblygwyr (ar gael i’w lawrlwytho isod) yn tynnu llawer o’r dogfennau hyn at ei gilydd ac yn cynghori sut i wneud asesiad halogiad trwy’r drefn gynllunio. Sylwch fod y ddogfen hon yn 3 oed erbyn hyn ac nad yw, felly, yn ystyried canllawiau diweddarach.

Isod mae enghreifftiau o’r math o ddogfennau cyfarwyddyd y dylid eu darllen yn ystod asesiad halogiad.

BS10175 ‘Archwilio safleoedd allai fod yn halogedig – cod ymarfer’
C665 ‘Asesu peryglon nwyon tir peryglus i adeiladau’
CLR11 ‘Patrwm Trefnau ar gyfer Rheoli Halogiad Tir’

Nid yw hon yn rhestr gyflawn ac mae’r Arweiniad Datblygwyr yn rhestru rhagor o gyfarwyddyd ar gael ac mae cyfarwyddyd newydd yn cael ei gyhoeddi o hyd.

Ar hyn o bryd nid oes unrhyw Nodyn Cyngor Technegol (Cymru) yn cyfateb i’r canllawiau cynllunio PPS23 (Lloegr). Fodd bynnag, mae’r Tîm Tir Halogedig yn ystyried bod PPS23 yn gyfarwyddyd defnyddiol y gellid cyfeirio ato.

Mae’r Cyngor wedi paratoi Nodyn Esboniadol Cynllunio Lleol ‘Rhif 23 – Datblygu Safleoedd gyda Halogiad Tir’ ac mae wedi mabwysiadu ‘Halogiad Tir – Arweiniad i Ddatblygwyr’ Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru / Llywodraeth Cynulliad Cymru / Asiantaeth yr Amgylchedd Cymru – mae modd lawrlwytho’r ddwy ddogfen hyn isod.

Halogiad Tir: Canllaw i Ddatblygwyr