Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam

Hysbysebu

Yr Olaf Un: Hanes Glofa Glanrafon

12 Rhagfyr 2016 - 22 Ebrill 2017

Deg ar hugain o flynyddoedd yn ôl ar 18 Rhagfyr 1986, cafodd y glo olaf ei gloddio yng Nglofa’r Bers i’r wyneb am y tro olaf. Gyda’r twb olaf hwnnw, daeth dros gant o flynyddoedd o hanes yn y glofa i ben.

Mae Amgueddfa Wrecsam ac Ymddiriedolaeth Cymdeithas Mwynwyr Gogledd Cymru wedi dod ynghyd i nodi'r pen-blwydd drwy gynnal arddangosfa arbennig i adrodd stori ‘pwll glo cyfeillgar’. Mae’r teitl yn nodi'r ffaith allan o'r niferoedd o byllau glo a oedd yn bodoli ym maes glo Sir Ddinbych ar un adeg, yr offer pen sydd yn sefyll uwchben siafft Rhif 2 yn safle Glofa Glanrafon yw’r un olaf sy'n sefyll.

Mae’r arddangosfa, Yr Un Olaf: Hanes Glofa Glanrafon, yn dangos rhai o ddigwyddiadau dramatig yn stori’r pwll glo – ffrwydrad 1880, streic 1935, ‘reiat’ a threialon dilynol, a streic 1984-85. Mae’r arddangosfa hefyd yn rhoi cyfle i ymwelwyr weld rhai o bethau cofiadwy ac offer o’r glofa a arbedwyd gan y cyn gweithlu ac asiant y pwll glo, Ted McKay, megis:

Nid yw llawer o'r eitemau hyn wedi cael eu harddangos o’r blaen.

Mae’r arddangosfa yn cynnwys profiad pwll glo bach i blant.  Er na fydd oedolion yn gallu ffitio, nid yw llawer is na rhai o haenau yng Nglofa Glanrafon. Hefyd, bydd cyfle i blant wisgo i fyny fel glöwr a bydd y ‘Troli Teimlo’ yn rhoi cyfle i ymwelwyr ifanc wisgo côt waith glöwr go iawn a chario lamp glöwr. Bydd yn gyfle gwych am lun i unrhyw blentyn sydd â thaid neu hen daid (neu genhedlaeth arall) a oedd yn gweithio yn y pwll glo!

Mynediad am ddim.

Diolchiadau

Hoffai Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam gydnabod cefnogaeth y bobl a’r sefydliadau canlynol:

Cyflwynir yr arddangosfa hon i bawb a fu farw neu a ddioddefodd anafiadau a fyddai’n newid bywydau tra'n gweithio yng Nglofa Glanrafon.

Bersham Colliery