|
Canolfan Treftadaeth y Bers, yng nghanol dyffryn hardd Clywedog,
yw canolfan treftadaeth diwydiannol Wrecsam a chartref casgliadau diwydiannol
hanesyddol y Gwasanaeth Amgueddfa. Saif y Ganolfan ar safle adeiladau
diwydiannol pwysig y 18 Ganrif.
Hanes Cefndirol
Fel llawer iawn o eiddo yn y Bers, mae’r Ganolfan Treftadaeth yn
safle hanesyddol ynddi ei hun. Roedd gan John Wilkinson ei Waith Dwyreiniol,
rhan o adeiladau Gwaith Haearn y Bers lle mae’r Ganolfan Treftadaeth
yn sefyll nawr. Adnabuwyd yr ardal hefyd fel Dôl y Felin Droi, enw
sy’n awgrymu bod gwaith yn digwydd a bod rhai o’r melinau
trydyllu a gynhyrchodd silindrau a chanonau wedi’u lleoli yma.
Wedi i’r rhyfeloedd Napoleonaidd ddod i ben yn 1815, dirywiodd
Gwaith Haearn y Bers. Yn 1818, rhoddwyd y safle ar les i’r teulu
Harris ac agorwyd melin bapur yn y Bers. Roedd dwy felin bapur arall i
lawr y nant yn melinau Turkey ac Esless.
Yn 1874, adeiladwyd y Ganolfan Treftadaeth yn wreiddiol fel yr Ysgol
Fwrdd i blant y Bers. Bu Ysgol y Bers gau yn y diwedd yn 1961.
|
English
Yn ôl i'r brig