Darganfod Dyn Brymbo

Hyd at yn diweddar iawn, nid oeddern yn gwybod llawer am Ddyn Brymbo. Mae technegau gwyddonol modern a gwybodaeth ehangach ynghylch y gorffennol pell yn golygu nad yw hyn yn wir bellach. Darllenwch ymlaen i gael gwybod mwy ynghylch trigolyn hynaf Brymbo.

Beth wyddom am yr Oes Efydd?

• Daw rhwng Oes y Cerrig a'r Oes Haearn.
  

• Dyma'r tro cyntaf i bobl ddefnyddio metel ar gyfer ofer ac arfau.
  

• Mae'n para'n fras o 2300 hyd 600CC. Mae'n pontio oddeutu'r un faint o amser â rhwng diwedd yr Ymerodraeth Rufeinig a heddiw.
  

• Mae'n amser o newid gyda dyfodiad credoau ac arferion newydd.
  

• Dyma'r tro cyntaf i eiddo personol gael eu claddu gyda'r meirw; efallai i'w defnyddio yn y byd tragwyddol.
  

• Deall Cyn Hanes

Ond beth oedd bywyd fel yng nghyfnod Dyn Brymbo...?

Ciplwg ar fyd Dyn Brymbo

• Roedd ei gartref mewn cymuned ffermio ac roedd yn byw oddi ar y tir.
  

• Roedd ei gymuned mewn cysylltiad â'r byd mawr: Darganfuwyd cychod Oes Efydd yn aber yr Humber, mae eiddo mewn beddau wedi cynnwys cynnyrch nad yw ar gael yn lleol, megis ambr o Sgandinafia a faience o'r Aifft. Daeth masnach â syniadau newydd megis gwaith metel.

• Efallai ei fod yn fwy brwdfrydig dros syniadau newydd na phobl fwy gorllewinol. Yng Ngwynedd, parhaodd y traddodiad o gladdu comunol yn yr Oes Efydd. Yng Ngogledd Ddwyrain Cymru, bodolai'r gwahanol arferion claddu ochr yn ochr. Roedd y syniadau newydd yn cynnwys claddu pobl dan eu carreg a thwmpath pridd eu hunain, o'r enw gwyddgrug.
  

• Mae'n anodd dweud faint o bobl oedd yn byw yng Nghymru'r Oes Efydd Cynnar. Amcangyfrifir rhwng 10-20,000.
  

• Roedd y tywydd yn ddigon cynnes a sych i ffermwyr allu defnyddio ucheldir ar gyfer pori a thyfu cnydau.
  

• Roedd llawer o goedwigoedd ar y iseldir, nid oedd llawer o goed yn ardaloedd yr ucheldiroedd.