Gwneud dur c.1960 – 1990

Rhoddodd trydan ffyrdd newydd i wneud dur. Adeiladwyd ffwrnais arc trydan gyntaf Brymbo yn 1939. Yn 1956 penderfynodd GKN (Guest, Keen & Nettlefold Ltd., perchnogion Gwaith Dur Brymbo) i adeiladau siop doddi newydd. Adeiladwyd y gwaith newydd ar lwyfandir artiffisial anferth a wnaed o slag, gwastraff y gwaith dur. Ym mhen hir a hwyr bu raid i bobl adael eu cartrefi yn y Porthdy i wneud lle i’r datblygiad newydd yn y gwaith dur.

Yn 1961 gosodwyd melin cogio newydd i rolio ingotau hyd at a 54 cwt (2750 kg) mewn pwysau o’i gymharu â dim ond 15cwt (765 kg) yn defnyddio’r hen felin. Ar ôl adeiladu’r ffwrnais arc trydan 70-tunnell newydd yn 1972, roedd yr hen felin rholio 28” yn rhy araf. Felly yn 1976 penderfynodd GKN adeiladu melin bar a biled newydd.

Cliciwch ar y llun neu’r testun i weld fersiwn fwy.

1. Y Ffwrnais Arc Trydan, y Purwr, a’r Cymysgydd Tu mewn i’r Siop Doddi Trydan

The Electric Arc Furnace, the Refiner and the Mixer

2. Y Ffwrnais Arc Trydan

The Electric Arc Furnace

3. Tapio’r Ffwrnais Arc Trydan

Tapping the Electric Arc furnace

4. Gweithwyr y pwll yn paratoi’r pwll castio … llifo metel toddedig i’r mowldiau ingot.

‘Pitmen’ prepare the casting pit for teeming molten metal into the ingot moulds

5. Tu mewn i’r Felin Bar a Biled

Inside Bar and Billet Mill

6. Tu mewn i’r Felin Bar a Biled

Inside the Bar and Billet Mill



Brymbo oedd un o’r gweithfeydd dur cyntaf i ddefnyddio ffwrnais chwyth metel cyn -goethi. © Archifau Wrecsam, WM210


Roedd hwn yn tynnu’r nwyon dianghenraid o’r dur toddedig. Archifau Wrecsam, WM210, © Stewart Bale


Arweiniodd Brymbo y ffordd o ran dulliau newydd megis y ffwrnais llwy, ar gyfer gwella ansawdd y dur. © Archifau Wrecsam, WM210


Tywallt metel toddedig o'r llwy i fowldiau'r ingotau. Archifau Wrecsam, WM246. © Liverpool Daily Post & Echo


Evan Jones yn archwilio’r mowld cyn tywallt. Archifau Wrecsam, WM246. © Liverpool Daily Post & Echo


Y ffwrnais ail-wresogi yn paratoi’r ingotau ar gyfer y felin. Gwasanaethau Treftadaeth Wrecsam, 91.27.8. © Stewart Bale

Mae’r ddogfen hon â lluniau ychwanegol ar gael i’w lawrlwytho yn y fformat isod:

Brymbo 10 - PDF Fersiwn 10.9Mb

Brymbo 11 - PDF Fersiwn 19.5Mb

I weld ac argraffu ffeiliau pdf, rhaid i chi osod Adobe® Acrobat® Reader: cliciwch y logo isod i ddadlwytho'r meddalwedd.

Cyswllt o llun hon i wefan Adobe i ddadlwytho Adobe Acrobat Reader

Gellir newid dogfennau Adobe Acrobat yn ôl i destun plaen trwy ddefnyddio'r Accessible Adobe® Reader.

yn ôl i'r brig