Croeso i Compendiwm Botanegol Rhagorol Dr Drinkwater
Ganed Dr Harry Drinkwater yn Northwich, Sir Gaer ac ym 1890 daeth i Wrecsam i weithio fel meddyg. Bu'n byw yn y dref tan ei farwolaeth ym 1925.
Ers ei ddyddiau fel myfyriwr roedd gan Dr Drinkwater ddiddordeb mewn botaneg maes ac roedd yn mwynhau peintio. Dechreuodd gasglu a darlunio planhigion wedi marwolaeth ei wraig gyntaf. Casglodd bron y cyfan o'r planhigion yn ei ddarluniau yng Ngogledd Cymru. Casglodd nifer ohonynt ar ei deithiau i ymweld â'i gleifion yn y wlad o gwmpas Wrecsam.
Roedd yn tynnu lluniau'r planhigion ar bapur llwydwyrdd gan ddefnyddio gouache - dyfrlliw wedi'i gymysgu â gwyn Tsieineaidd i wneud y lliwiau'n llachar ac afloyw. Ceisiai ddarlunio'r planhigion cyn gynted â phosibl ar ôl eu casglu. Ond, roedd ei waith yn tarfu ar hynny weithiau, ac o ganlyniad, mae rhai o'r lluniau heb eu gorffen wedi iddo ymateb i alwadau brys.
Ei nod oedd cynhyrchu set gyflawn o luniau'r planhigion yn ardal Wrecsam. Cwblhaodd yn agos i 500 o luniau rhwng 1903 -1915. Ym 1912 arddangosodd 200 o'i ddarluniadau yn yr Eisteddfod Genedlaethol yn Wrecsam. Arweiniodd yr arddangosfa at ddiddordeb yn ei waith, ac ym mhen hir a hwyr rhoddoddi ei luniau i Amgueddfa Genedlaethol Cymru yng Nghaerdydd.
Mae Amgueddfeydd ac Orielau Cenedlaethol Cymru yn parhau i ofalu am ddarluniau planhigion Dr Drinkwater. Ceir detholiad o'i luniau isod. Lluniau artistig yw'r rhain yn hytrach na rhai gwyddonol. Fel cyfanrwydd maent yn arweiniad ardderchog i flodau Wrecsam.
Cliciwch ar unrhyw un o'r delweddau i weld fersiwn mwy.
 |
||||
 |
 |
 |
||
| Crib y Pannwr | Celynnen | Tegeirian Coch | ||
|
||||
 |
 |
 |
||
| Uchelwydd | Bysedd y Cwn | Alan Mawr | ||
|
||||
 |
 |
 |
||
| Pannog Melyn | Rhosyn Coch Gwyllt | Rhosyn Coch Gwyllt | ||
|
||||
 |
 |
 |
||
| Castanwydden y Meirch | Cyngaf Bychan | Cenhinen Bedr |
||
|
||||
 |
 |
 |
||
| Ywen | Eirlys | Codwarth Caled | ||
|
||||
 |
 |
 |
||
| Draenen Ddu | Cwsglys | Marchysgallen | ||
|
||||
 |
||||
| Tafod y Fuwch | ||||
|
||||
Cyfoeth
Cymru Gyfan
'Detholiad Botanegol Gwych Dr Drinkwater' oedd y'r arddangosfa gyntaf i'w threfnu ar y cyd gan Amguedfa Bwrdeistref Sirol Wrecsam ac Amgueddfeydd ac Orielau Cenedlaethol Cymru, fel rhan o gynllun 'Cyfoeth Cymru Gyfan - Sharing Treasures'.
Mae 'Cyfoeth Cymru Gyfan - Sharing Treasures' yn gynllun newydd a ariennir gan Lywodraeth Cynulliad Cymru drwy Gyngor Amgueddfeydd Cymru. Nod y cynllun yw dod â thrysorau Cymru at bobl Cymru drwy gydweithio rhwng Amgueddfeydd ac Orielau Cenedlaethol Cymru a'i bartneriaid.
Defnyddir y lluniau hyn dan drwydded gan Amgueddfeydd ac Orielau Cenedlaethol Cymru (Kay Kays, Swyddog Trwyddedu, ffôn: 02920 573280)
