Gwasanaethau A-Y

Drysau Agored

Medi 2012 DRYSAU AGORED

www.opendoorsdays.org.uk 029 2034333.

Mae diwrnodau Agor Drysau'n digwydd drwy fis Medi i gyd ac maent yn cynnig mynediad am ddim i'r cyhoedd i fannau ac adeiladau o ddiddordeb hanesyddol a phensaernïol. Mae adeiladau sydd fel arfer yn rhad ac am ddim i ymwelwyr yn cynnig rhywbeth bach arbennig.

Fel y byddech yn ei ddisgwyl, bydd Wrecsam hanesyddol yn cymryd rhan. Mae Amgueddfa Wrecsam, Gwaith Plwm Minera yn ogystal â nifer o atyniadau treftadaeth Cymru, grwpiau cymunedol ac unigolion yn cynllunio digwyddiadau arbennig.

Medi 2012 DRYSAU AGORED

Mae'r ddogfennau ar gael ar y ffurfiau canlynol:
Medi 2012 DRYSAU AGORED - fersiwn PDF 277Kb

I weld ac argraffu ffeiliau pdf, rhaid i chi osod Adobe® Acrobat® Reader: cliciwch y logo isod i ddadlwytho'r meddalwedd.

Gellir newid dogfennau Adobe Acrobat yn ôl i destun plaen trwy ddefnyddio'r Accessible Adobe® Reader.

Hanes Cae Ras Bangor Is-coed

Dydd Mercher 5ed Medi 2012 10am a 1pm

Cyfle arbennig i ddysgu am hanes a threftadaeth Rasys Bangor Is-coed. Gwrandewch ar y storïau, ewch i weld yr arddangosfa sy'n dathlu 153 mlynedd o rasio ym Mangor Is-coed; a mynnwch gipolwg y tu mewn i adeiladau nad ydynt fel arfer ar agor i'r cyhoedd. Teithiau tywys yn cychwyn am 10am ac 1pm ac yn para tua awr. Ffoniwch Amgueddfa ac Archifdy Wrecsam ar 01978 297460 i neilltuo lle.

Lleoliad: Rasys Bangor Is-coed
Archebu ymlaen llaw: Ie
www.bangorondeeraces.co.uk

Caer Alyn at Home

Dydd Sadwrn 8fed Medi 2012, 11am – 4.00pm

Cyfle i bobl leol, cymunedau lleol ac ymwelwyr â’r ardal edrych ar waith prosiect treftadaeth gymunedol i wirfoddolwyr. Yn ystod y dydd gall ymwelwyr siarad â’r archeolegwyr a’r gwirfoddolwyr am eu gwaith a gofyn cwestiynau, mynd o gwmpas y safle ac ymweld â’r anheddiad o’r Oes Haearn. Diben y digwyddiad yw ennyn diddordeb yr ymwelydd yn hanes ei iard gefn ei hun.

Lleoliad: Caeau Pont y Capel (Ffordd Newydd Wrecsam - Llai.
Archebu ymlaen llaw: Na
Cyswllt: 07947 768446 am ragor o wybodaeth www.caeralyn.org

Diwrnod Treftadaeth Agored Castell y Waun

Dydd Sadwrn 8fed Medi 2012, 10am tan 5pm

Mynediad am ddim i Gastell y Waun a'r gerddi. Cwrdd â'r gwarchodwyr canoloesol ac archwilio tŵr Adams a'r daeargelloedd. Cyfle i weld yr ystafelloedd swyddogol wedi'u dodrefnu'n hardd, crwydro drwy'r gerddi hyfryd ac ymweld â siopau Home Farm.

Lleoliad: Yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol, Castell y Waun, y Waun, Wrecsam LL14 5AF
Archebu ymlaen llaw: Na
Cyswllt: 01691 777701 www.nationaltrust.org.uk

Eglwys y Santes Fair

Dydd Sadwrn 8 Medi 2012, 1pm - 5pm

Mae Eglwys y Santes Fair wedi ei restru fel Gradd 1 a chafod ei hadeiladu ar seiliau o'r 11-12fed ganrif sydd wedi ei hymestyn dros y blynyddoedd dan nawdd teulu Williams Wynn o Wynnstay" Mae'r eglwys a'r cynnwys o bwysigrwydd lleol a chenedlaethol, ac yn gartref i fwyaf tebyg y peintiad wal canoloesol gorau yn y DU. Mae'r Eglwys yn cofrestru (genedigaethau, marwolaethau a phriodasau) yn ol i'r unfed ganrif ar bymtheg a gellir eu gweld rhwng 1 a5pm.

Lleoliad: Eglwys y Santes Fair, Stryt yr Eglwys, Rhiwabon, Wrecsam LL14 6LF
Archebu ymlaen llaw: Na
Cyswllt: www.stmarysruabon.org.uk

Plas Brynkinalt

Dydd Mawrth 11eg Medi 2012, 10am–12.30pm a 2–4.30pm

Cartref preifat teulu Trevor yw Plas Brynkinalt ac fe’i codwyd yn 1612. Bydd y daith yn cynnwys ystafelloedd ffurfiol y tŷ a hanes y teulu. Hefyd, eir o gwmpas yr ardd orllewinol ffurfiol a’r llwyni addurnol (dibynnol ar y tywydd.

Lleoliad: Plas Brynkinalt, y Waun, Wrecsam, LL14 5NS
Archebu ymlaen llaw: Ie
Cyswllt: 01691 773425 www.brynkinalt.co.uk

Hanes a Thaith o Amgylch Gerddi Muriog Fictoraidd Erlas

Dydd Sadwrn 15fed Medi 2012, 10am – 12 hanner dydd

Dros y 10 mlynedd diwethaf mae’r Ardd Furiog yn Erlas wedi cael ei gweddnewid o ddarn o dir a oedd wedi cael ei esgeuluso a mynd yn angof i ardd gynhyrchiol a therapiwtig, drwy weithgareddau aelodau o’r gymuned ag anableddau. Bydd Cyfarwyddwyr a chyfeillion yr Elusen sydd wedi gwneud y gweddnewidiad hwn yn bosibl yn sôn am hanes Erlas, gyda ffotograffau o’r gerddi pan oeddent ar eu hanterth, yna ceir taith o amgylch y gerddi a’r tir o’u cwmpas. Bydd lluniaeth ysgafn ar gael.

Lleoliad: Gardd Furiog Fictoraidd Erlas. Ffordd Bryn Estyn, Wrecsam. LL13 9TY
Archebu ymlaen llaw: Ie
Cyswllt: Ffoniwch Amgueddfa ac Archifdy Wrecsam ar 01978 297460 i neilltuo lle. www.erlas.org

Dathlu’r Stiwt – Yn Arddull y 1950au

Dydd Gwener 14eg, dydd Sadwrn 15fed a dydd Sul 16eg Medi 2012
10am-4pm dydd Gwener (Ysgolion yn unig); 10am-4pm Sad a Sul (Y cyhoedd)

Digwyddiad o fri ym Mlwyddyn y Jiwbilî i ddathlu Jiwbilî Ddiemwnt y Frenhines. Ymysg gweithgareddau traddodiadol y 1950au mae: Celf a Chrefft, cystadleuaeth creu Coron; arddangosfa o’r ardal yn y 1950au; Ffair Bwyd a Chrefftau o’r 1950au; Dawns De ddyddiol a llu o weithgareddau eraill i’r teulu cyfan eu mwynhau, yn cynnwys teithiau o amgylch y safle.

Mae mynediad i’r arddangosfa am ddim. Codir tâl am luniaeth, stondinau hwyl a digwyddiadau arbennig. Y manylion ar y wefan.

Lleoliad: Theatr Stiwt, Stryt Lydan, Rhos, Wrecsam LL14 1RB
Archebu ymlaen llaw: Dydd Gwener –Grwpiau ysgol - Ie
Dydd Sadwrn a dydd Sul – Y cyhoedd - Na
Cyswllt: 01978 841300 or boxoffice@stiwt.co.uk. www.stiwt.co.uk

Pwll Glo y Bers

Dydd Sul 16 Medi 2012, 10.00am - 4.00pm

Mae gan gyn Bwll Glo Y Bers adeilad yr hen injan a'r olwyn godi Rhif 2 yr injan a'r offer pen pwll yn parhau'n gyfan. Mae nifer o adeiladau eraill yn parhau i sefyll gan gynnwys baddonau pen y pwll, y ffreutur, gweithdai, yr ystafell lampau a'r domen rwbel. Bydd nifer o gyn lowyr yn y digwyddiad Drysau Agored a byddant yn trafod â'r cyhoedd am y pwll glo a'r eitemau sydd i'w gweld yno. Y tu mewn i un o'r adeiladau bydd arddangosfa o eitemau bach a phethau cofiadwy sy'n gysylltiedig â chloddio yn ogystal â nifer o ffotograffau, lluniau a Celf y Lofa. Bydd DVDau hefyd i'w gweld.

Lleoliad: Pwll Glo Y Bers, Parc Menter y Bers, Rhostyllen, Wrecsam LL14 4EG
Archebu ymlaen llaw: No
Cyswllt: 01978 347458 northwalesminers.com

Taith o amgylch Tŷ a Gerddi Iscoyd Park (eiddo hanesyddol mewn dwylo preifat)

Dydd Mawrth18 Medi 2012, 10.30am a 2.30pm

Cyfle prin i archwilio’r tŷ Sioraidd clasurol brics coch hwn o’r 18fed ganrif (Gradd II*) mewn parcdir gyda thai allan helaeth wedi’u haddasu at ddefnyddiau amrywiol. Bydd y daith yn canolbwyntio ar yr hanes pensaernïol a chymdeithasol ac ar y teulu, a chaiff ei harwain gan un o’r perchenogion teuluol.

Lleoliad: Iscoyd Park. Whitchurch SY13 3AT
Archebu ymlaen llaw: Ie
Cyswllt: Ffoniwch Amgueddfa ac Archifdy Bwrdeistref Sirol Wrecsam ar 01978 297460 i neilltuo lle. www.iscoydpark.com

Wrexham's new treasure houses: Addysg yn Wrecsam yn y bedwaredd ganrif ar bymtheg

Dydd Iau 20fed Medi 2012, 7 -8.30pm

Dyma ddarlith gyhoeddus 2012 Drysau Agored, gan Gareth Williams, Uwch Ddarlithydd mewn Hanes gynt, Prifysgol Glyndŵr.

Lleoliad: Ystafell B26, Prifysgol Glyndŵr, Ffordd yr Wyddgrug, Wrecsam, Cymru, LL11 2AW
Archebu ymlaen llaw: Na
Cyswllt: Nick Roe ar 01978 293247 am ragor o wybodaeth www.glyndwr.ac.uk

Gweithfeydd Plwm y Mwynglawdd – Penwythnos Agored

Dydd Sadwrn 22ain – dydd Sul 23ain Medi 2012, Ar agor: 10am – 3pm

Darganfyddwch hanes mwynwyr plwm y Mwynglawdd, y pentref a enwyd ar ôl y mwyn gwerthfawr a ganfuwyd oddi tano. Rhowch gynnig ar banio am ‘blwm’ a mwynhewch y golygfeydd gwych o’r Tŷ Injan.

Taith dywys o amgylch yr olion archeolegol: 11am bob dydd.

Lleoliad: Gweithfeydd Plwm y Mwynglawdd, y Mwynglawdd, ger Coedpoeth.
Archebu ymlaen llaw: Na
Cyswllt: Ffoniwch Amgueddfa ac Archifdy Bwrdeistref Sirol Wrecsam ar 01978 297460 i gael rhagor o wybodaeth www.wrexham.gov.uk/heritage

Atgyweirio ac Adnewyddu Adeiladau Hanesyddol

Dydd Mawrth 18fed Medi 2012, Ar agor: 6:30pm i 8pm

Bydd y sgwrs yn cynnwys esboniad o’r gwaith atgyweirio ac adnewyddu a waned yn ddiweddar ar yr Eglwysty (Church House), adeilad rhestredig gradd II ym mhentref hanesyddol Gresffordd. Bydd yn galluogi gwesteion i weld safle’r cynllun wedi ei gwblhau. Hefyd bydd Tîm Cadwraeth Cyngor Wrecsam yn esbonio, ac yn trafod pwysigrwydd defnyddio deunyddiau a dulliau priodol wrth atgyweirio neu addasu adeiladau hanesyddol er mwyn sicrhau bod perfformiad a chywirdeb hanesyddol yr adeilad yn cael ei gadw gan ddefnyddio’r Eglwysty fel esiampl.

Lleoliad: Church House, Gresffordd, Wrecsam,
Archebu ymlaen llaw: Ie
Cyswllt: 01978 292530/ 292531 am ragor o wybodaeth.
Ffoniwch Archifdy ac Amgueddfa Wrecsam ar 01978 297460 i neilltuo lle. www.wrecsam.gov.uk/english/planning_portal/plan_environment/conservation.htm | www.openchurchnetwork.co.uk

Rhwydwaith Eglwysi Agored

Bydd yr eglwysi sy’n rhan o’r Rhwydwaith Eglwysi Agored ar agor yn ystod y ‘Penwythnosau Treftadaeth’ ym mis Medi a gobeithiwn gynnal arddangosfeydd ac arddangosiadau. Bydd lluniaeth mewn rhai eglwysi.

Ymhlith yr eglwysi sy’n cymryd rhan mae:
Eglwys yr Holl Saint, Gresffordd; Eglwys Crist, yr Orsedd; Eglwys Sant Ioan y Bedyddiwr, Bettisfield; Eglwys Gadeiriol y Santes Fair, Wrecsam; Eglwys San Silyn, Wrecsam; Eglwys y Santes Fair, y Waun; Eglwys y Drindod Sanctaidd, Bronington; Eglwys Sant Chad, Hanmer; Eglwys Mair Magdalen, Llannerch Banna; Eglwys Santes Fair, y Mwynglawdd; Eglwys Sant Hilary, Erbistock; Eglwys Sant Dunawd Bangor Is-coed; Eglwys Sant Chad, Holt; Eglwys y Forwyn Fair, Owrtyn; Eglwys Sant Deiniol, Worthenbury; Eglwys Sant Marcella Marchwiel

www.openchurchnetwork.co.uk

Mannau Sanctaidd

Bydd y mynwentydd sy’n rhan o brosiect ‘Mannau Sanctaidd’ ar agor yn ystod y Penwythnosau Treftadaeth ym mis Medi.

Ymhlith y mynwentydd mae:
Eglwys yr Holl Saint. Gresffordd; Eglwys Crist, yr Orsedd; Eglwys Sant Ioan Fedyddiwr, Bettisfield; Eglwys y Santes Fair, y Waun; Eglwys y Drindod Sanctaidd, Bronington; Eglwys Sant Chad, Hanmer; Eglwys Sant Pawl, Is-y-coed; Eglwys y Santes Mair Magdalen, Llannerch Banna; Eglwys y Santes Fair, y Mwynglawdd; Eglwys Sant Hilary, Erbistock
www.sacred-space.org.uk

FREE ENTRY. MYNEDIAD YN RGAD AC AM DDIM
Wale's biggest celebration of architecture and heritage
dathliad pensaerniaeth a threftadaeth fwyaf Cymru

Organised by the Civic Trust for Wales on behalf of Cadw and the Welsh Government
Trefnwyd gan Ymddiriedolaeth Ddineesig Cymru ar ran Cadw a Llwodraeth Cymru
A Council of Europe Initititive / Menter Cyngor Ewrop
The Civic Trust Wales is a registered charity/ Mae Ymddiriedolaeth Ddinesig Cymru yn elusen cofrestredig

yn ôl i'r brig