"The aqueduct is a truimph of modern arts and British invention and industry."
Mae traphont ddwr Pontcysyllte yn cario camlas Llangollen trwy’r awyr am 307 metr (1007 troedfedd) o hyd a 38½ metr (126 troedfedd 8 modfedd) o uchder uwchben yr afon Dyfrdwy.
Mae’r draphont ddwr sy’n 200 mlwydd oed yn cynnwys deunaw o bileri cerrig main a phedwar ar bymtheg o fwâu haearn sy’n dal cafn haearn. Mae’r cafn haearn yn cynnwys sianel ddwr, tua 2½ metr (8 troedfedd), sydd wedi’i adeiladu ar gyfer cychod cul.
Mae’r disgrifiad hwn o’r draphont ddwr yn swnio’n syml, ond prin fod yr hanes y tu ôl iddi’n syml.
Traphont Ddwr Pontcysyllte © Ymddiriedolaeth y Dyfrffyrdd
"The Aqueduct of Pontcysyllte is destined to convey the riches of the mineral kingdom into the world of industry, and thence to every part of the universe."
Anerchiad, agoriad swyddogol traphont ddŵr Pontcysyllte, 26ain Tachwedd 1805
"Mae'r draphont ddwr hon yn syniad gwych. Pont ar gyfer cychod. Bydd cychod yn gallu teithio'n llawer cynt."
Mae Camlas Llangollen wedi cael sawl enw gwahanol.
Yn wreiddiol fe’i gelwid yn gamlas Ellesmere. Mae’r enw presennol yn cwmpasu’r gamlas o gyffordd Hurleston ar Gamlas Undeb Swydd Amwythig, ger Nantwich, yn Sir Gaer i Llantysilio yn Sir Ddinbych.
 Croesi'r Dyfrdwy
Mae'r ddogfennau ar gael ar y ffurfiau canlynol:
Croesi'r Dyfrdwy - fformat PDF 292Kb 
I weld ac argraffu ffeiliau pdf, rhaid i chi osod Adobe® Acrobat® Reader: cliciwch y logo isod i ddadlwytho'r meddalwedd.
Gellir newid dogfennau Adobe Acrobat yn ôl i destun plaen trwy ddefnyddio'r Gwasanaeth Newid Abobe.
Cydnabyddiaeth
- Dyfrffyrdd Prydain
- Yr Archif Dyfrffyrdd, Caerloyw
- Yr Amgueddfa Gychod, Ymddiriedolaeth y Dyfrffyrdd, Ellesmere Port
- Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol, Llundain
- Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Aberystwyth
- Science & Society Picture Library, Amgueddfa Genedlaethol Gwyddoniaeth a Diwydiant, Llundain
- Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru
Cydnabyddiaeth
Mae'r ddogfennau ar gael ar y ffurfiau canlynol:
Cydnabyddiaeth - fformat PDF 167Kb
I weld ac argraffu ffeiliau pdf, rhaid i chi osod Adobe® Acrobat® Reader: cliciwch y logo isod i ddadlwytho'r meddalwedd.
Gellir newid dogfennau Adobe Acrobat yn ôl i destun plaen trwy ddefnyddio'r Gwasanaeth Newid Abobe.
|
Yn ôl i'r brig