Pam nad yw'r gamlas yn mynd ymhellach na Chefn Mawr?
Map Gamlas Llangollen, 20fed ganrif (gweler fersiwn mawr). ©Ymddiriedolaeth y Dyfrffyrdd
"I had some reason to believe the western route would cost more, but on considering the carriage of coal and lime, I recommend as the first object the survey of the western line."
William Jessop
adroddiad i Gwmni Camlas Ellesmere 9fed Ionawr 1792
Roedd y llwybr arfaethedig trwy faes glo Sir Ddinbych, heibio Wrecsam ac ymlaen i Gaer yn mynd i fod yn ddrud. Roedd y farn o ran y llwybr gorau i’w ddewis yn rhanedig. Roedd llai o lociau ar lwybr Jessop, ond roedd yn cynnwys twnnel 2½ milltir drud o dan Acrefair i Riwabon. Roedd Turner yn hyrwyddo camlas uwch a oedd yn cynnwys llawer o lociau, hefyd roedd ei lwybr i Gaer yn golygu ei bod bron yn amhosibl gwneud siwrnai dwy ffordd gyda llwyth.
Yn 1801 argymhellodd Jessop y dylid anghofio’r gamlas arfaethedig. Roedd Caer ac Amwythig wedi darganfod cyflenwyr rhatach ac agosach na glo Sir Ddinbych. Roedd y rhyfeloedd yn erbyn Ffrainc yn ei gwneud yn anodd gwneud arian. Dim ond rhan fach o’r gamlas a adeiladwyd yn y Ffrwd ac fe roddwyd y gorau iddi yn fuan. Yn lle hynny, canolbwyntiodd Jessop ar ddatblygu system dramiau i gysylltu diwydiant lleol â basn y gamlas yn Nhrefor, ychydig i’r gogledd o’r draphont ddwr.
Roedd diwyddiannau lleol yn defnyddio Camlas Llangollen. ŠArchifau Wrecsam
"The many obstacles and the change in circumstances …have shown it to be wholly unadvisable to execute a canal plan between Pontcysyllte and Chester."
William Jessop
adroddiad i Gwmni Camlas Ellesmere, 24ain Ionawr 1800
"Byddai unrhyw fadwr wedi gallu dweud wrth y cwmni bod tyllu camlas o Drefor i Gaer yn syniad hurt! Twnnel 2½ milltir o dan y ddaear meddai chi. Dyna wastraff arian da!"
 Gwith Go Galed
Mae'r ddogfennau ar gael ar y ffurfiau canlynol:
Gwith Go Galed - fformat PDF 279Kb 
I weld ac argraffu ffeiliau pdf, rhaid i chi osod Adobe® Acrobat® Reader: cliciwch y logo isod i ddadlwytho'r meddalwedd.
Gellir newid dogfennau Adobe Acrobat yn ôl i destun plaen trwy ddefnyddio'r Gwasanaeth Newid Abobe.
|
Yn ôl i'r brig