|

Traphont a Dyfrbont Y Waun
Er ei bod yn cael ei chysgodi i ryw raddau gan Draphont Ddwr Pontcysyllte,
mae Traphont Ddwr y Waun sy'n gyfrannol hardd yn cael ei chyfrif yn waith
pwysig ynddi ei hunan. Adeiladwyd y Draphont Ddwr rhwng 1796 a 1801 ar
gost o £20,898. Mae'n cynnwys deg colofn fwa, bob un yn pontio 40 troedfedd.
Mae'r draphont ddwr yn cludo'r gamlas 70 troedfedd uwchlaw Afon Ceiriog
am bellter o 710 troedfedd. Ar yr olwg gyntaf, mae'n debyg i'r traphontydd
dwr wedi eu leinio â chlai traddodiadol, ond defnyddiwyd cysyniad hollol
newydd yn y Waun. Ffurfiwyd gwely'r cafn gyda chyfres o blatiau haearn
bwrw, wedi eu bolltio at eu gilydd i ffurfio cafn dwrglos, yna adeiladwyd
y waliau ochr gyda cherrig o chwarel leol. Y gamlas, wrth gwrs yw Cangen
hardd Llangollen o Gamlas y Shropshire Union.
Yn gyfochrog â'r Draphont Ddwr mae Traphont y Waun, sy'n
cludo lein rheilffordd Caer i'r Amwythig. Gwaith peiriannydd o'r Alban,
Henry Robinson yw hi, ac fe'i hadeiladwyd rhwng 1846-48 ac ail adeiladwyd
ym 1858. Mae'n 100 troedfedd o uchder gyda 10 phont gyda bwâu crynion
rhwng ategweithiau pediment. Ceir tri bwa arall naill ben i'r draphont
gyda'r dyddiad 1858-9 a ddisodlodd pontiadau pren gynt. Mae'r draphont
yn sefyll tua 30 troedfedd uwchlaw'r draphont ddwr.
Mae posib gweld y draphont ddwr a'r draphont oddi ar y B4500, Ffordd
y Waun i Glyn Ceiriog a gellir cerdded ar hyd llwybr ger y gamlas fel
mae'n cael ei chludo gan y draphont ddwr.
Cysylltiadau
i Gwybodaeth Taith Ar-lein | Cysylltiadau
i Mapiau
^ yn ôl i'r brig
|