Mynegai Profiant Cenedlaethol

Cyn 1858, llysoedd consistori eglwysig Cymru oedd yn dilysu ac yn rhoi llythyrau gweinyddu ewyllysiau ac roeddent yn cael eu hadneuo gyda chofnodion yr eglwys. Cedwir yr holl ewyllysiau cyn 1858 yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Aberystwyth. Ar ôl 1858, o ganlyniad i gofrestru sifil daeth profi'n gyfrifoldeb i'r cofrestrfeydd profiant sifil. Roedd ewyllysiau'n cael eu dilysu a'u caniatáu naill ai ym Mhrif Gofrestrfa yr Adran Deulu, Ty Somerset, Llundain, neu'n y swyddfa gofrestru ranbarthol briodol.

Argraffwyd mynegai o'r holl ewyllysiau a'r gweinyddiaethau a ganiatawyd yn Lloegr a Chymru yn flynyddol o 1858, ac maent wedi eu cynnwys mewn cyfrolau rhwym sef y Calendar of Grants. Bellach, mae'r mynegai hwn ar gael ar microfiche ar gyfer 1843-1972. Cynhwysir enw'r unigolion, yn nhrefn yr wyddor, eu cyfeiriad olaf, dyddiad eu marwolaeth, ardal brofiant, a manylion am eu heiddo.

Yn y blynyddoedd cynnar ychydig o bobl oedd yn gwneud ewyllys, y rhai ag arian ac eiddo'n bennaf. Mae Cymdeithasau Hanes Teuluoedd Lleol yn argraffu mynegai i ewyllysiau, a gellir dod o hyd i ewyllysiau ymhlith papurau teuluoedd a chasgliadau cyffredinol. Gellir cael copďau o ewyllysiau o Dy Somerset neu drwy'r post o York Principal Probate Registry.

Mae'r canlynol yng ngofal Gwasanaeth Archifau Wrecsam:

• Mynegai Profiant Cenedlaethol 1853-1943 (microfiche)

• Ar hyn o bryd lleolir y rhain yng Ngwasanaeth Astudiaethau Lleol, Llyfrgell Wrecsam.