Y Dewiniaid Cymreig - Blaenwyr

Trevor Ford 1947-57 Capiau 38 Goliau 23 SW

Sgoriwr mwy o goliau na neb arall yn ei genhedlaeth. Yn ergydiwr heb ei fath, roedd gan y "Ford Tanllyd" arddull galed, ymosodol oedd yn codi brawiau ar golwr y tim oedd yn ei wynebu. Roedd yn ei elfen yn hyrddio golwr i gefn y rhwyd os oedd hwnnw'n dal ei afael yn y bêl yn rhy hir. Gwnaeth argraff oddi ar y cae hefyd pan gafodd ei gyhuddo, gan y Wasg, o fod a'i fys ym mhotes 'taliadau dan y cownter' ym myd pêl-droed. Cyn gynted ag yr enillodd apêl yn erbyn ei atal gan yr FA fe gafodd ei whardd am dderbyn taliadau ei hun. Gadawodd Gymru i chwarae yn yr Iseldiroedd ond gwelwyd ei gollit yn ystod yr ymgyrch am Gwpan y Byd.

Ian Rush 1980-96 Capiau 73 Goliau 28 N

Bachgen o Lanelwy a dorrodd bob record sgorio i Gymru a Lerpul. Roedd tymor 1992 yn un cofiadwy iddo gan mai dyna pryd y sgoriodd yn gol yn erbyn Ynysoedd y Ffaroe a olygai ei fod wedi sgorio mwy o goliau i'w wlad na Trevor Ford nac Ivor Allchurch. Enilodd bob tlws posib pan oedd yn chwarae i Lerpwl a thorrodd record goliau Roger Hunt pan yn chwarae yn erbyn arch-elynion Lerpwl, sef Manchester United.

Ivor Allchurch 1950-66 Capiau 68 Goliau 23 SW

Roedd cryn gystadleuaeth rhwng John Charles ac Ifor pan oedden nhw'n fechgyn yn Abertawe. Datblygodd Allchurch i fod yn un o arwyr mwyaf disglair pêl-droed Cymru. Roedd ganddo bryd golau ac athrylith fawr fel pêl-droediwr. Fe chwaraeai'r gêm brydferth gyda steil - roedd yn disgleirio yn ei allu i basio'r bêl yn gywir i'r ergydiwr oedd ar y blaen. Roedd ganddo reolaeth berffaith ar y bêl a rhoddai'r argraff nad oedd byth ar frys. Bu Abertawe'n ffodus gan iddyn nhw Iwyddo i ddal eu gafael ynddo am gyfnod hir. Wnaeth timau'r Adran gyntaf ddim sylweddoli beth oedd maint ei dalent nes cawson nhw eu cyfareddu gan ei berfformiad yng Nghwpan y Byd yn Sweden yn 1958.

Ble Mae'r Ffin?

Yn 1933 fe gwynodd Is-Cadeirydd Clwb Spurs bod dau chwaraewr nad oedden nhw'n gymwys i chwarae i Gymru am mai o Sir Gynwy roedden nhw'n hanu. Gan Ted Robbins y cafodd ateb. "Fe fyddai'n dda o beth i Mr Cadman geisio cael peint n y Sir honno ar y Sul. Fe welai, yn fuan iawn, ei fod yng Nghymru!"

Ar ochr pwy rydych chi?

Erbyn i swyddogion pêl-droed Lloegr sylweddoli ei fod wedi cael ei eni yng Nghaer, roedd Robert Ernest Evans wedi chwarae 10 gêm i Gymru. Mae'n rhai eu bod nhw'n meddwl y byd ohono - fe chwaraeodd ddwywaith i Loegr yn erbyn ei hen dim.