Y Dewiniaid Cymreig - Mor agos ac eto mor bell

Cymru a Chwpan y Byd 1958

Dim ond unwaith y chwaraeodd Cymru yng Nghwpan y Byd. mae'r cof am hynny'n dal yn fyw am fod gobaith, ymffrost, dewrder, lwc, balchder, penderfyniad, methiant a cholli wedi dod ynghyd yn yr ychydig gêmau hyn ac wedi creu stori sy'n werth ei hadrodd.

Roedd Cymru mewn grwp o dri thim. Chwaraeodd Cymru'n wael yn eu tair gêm oddi cartref yn erbyn Dwyrain yr Almaen a Tsiecoslofacia yn ystod Mai 1957. Trwy frwydro'n ol yn ddygn yn erbyn Dwyrain yr Almaen ym Medi 1957, ac ennill o 4-1, fe sicrhawyd lle allweddol ymhlith y timay wrth gefn.

Roedd Cymru allan ohoni - yr unig un o wledydd Ynysoedd Prydain i fethu a bod yn rowndiau terfynol Cwpan y Byd. Ond y sydyn daeth tipyn o lwc i ran y tim o gyfeiriad gwleidyddiaeth y Dwrain Canol. Roedd timau Arabaidd yn gwrthod chwarae yn erbyn Israel yn yr ornest i weld pwy oedd yn cael mynd ymlaen i'r rowndiau terfynol. Enillodd Cymru yr hawl i chwarae yn erbyn Israel.

Gyda lwc o'u hochr ac Ivor Allchurch yn ol yn y tim unwaith eto, fe gurodd Cynru Israel yn y ddwy gêm ragbrofol. Roedden ni trwodd i'r rowndiau terfynol!

Gwelwyd Cymru fel tim oedd heb hawl i fod yn y gystadleuaeth, ond roedd eu perfformiad ar y cae, yn erbyn Brasil, yn ddigon i gau cegau'r beirniaid.

Poenai pawb yng Nghymru na fyddai Juventus yn rhddhau John Charles mewn pryd i chwarae. Gyda thri diwrnod i fynd, cafodd ganiatad.

Roedd y gêmau'n rhai caled: chwaraeodd Cymru'n ofalus, yn orofalus, hwyrach, a dod yn gyfartal gyda Mecsico a Sweden. Tra oedd y gêm gyntaf yn erbyn Hwngari'n un digon brwnt, roedd yr ail yn un giaidd. Cafodd John Charles, yn arbennig, driniaeth egr iawn. Cymru wnaeth ennil, o 2-1, ond cafodd sawl chwaraewr ei frifo. Doedd John Charles ddim wedi dod ato'i hun yn ddigon da i chwarae yn erbyn Brasil yn y rownd nesaf. Er fod Cymru wedi chwarae'n dda, sgoriodd Pele gol lwcus i Brasil gan roi diwedd ar freuddwydion Cymrun i ennill Cwpan y Byd.

A fedr Cymru gyrraedd y rowndiau terfynol byth eto? A welwn ni Gymro'n dal Tlws Jules Rimet yn ei ddwylo? Hwyrach y bydd y chwaraewyr yn ein tim ffanatsi, y Dewiniaid Cymreig, yn ysbrydoli chwaraewyr y dyfodol i lwyddo lle methodd tim 1958.