Nodyn Canllaw Cynllunio Lleol Rhif 24 - Cynllunio i Atal Troseddu

Mae'r nodyn cyfarwyddyd hwn yn amlygu polisïau cynlluniau datblygu mewn ffordd glir a chyson, sy'n cydnabod y gall cynllun amgylchedd corfforol ddylanwadu'n gadarnhaol ar ymddygiad. Gall cynllun dymunol, llawn dychymyg a dichonol helpu i leihau troseddu, gofidio am droseddu ac ymddygiad gwrthgymdeithasol i gyflawni amgylchedd diogelach ac o ansawdd uchel a gwelliant yn ansawdd bywyd trigolion. Bydd y nodyn yn ffurfio ystyriaeth sylweddol wrth benderfynu ar holl geisiadau cynllunio perthnasol.

Egwyddorion Cynllunio

Mae cynllunio i atal troseddu'n dibynnu ar gyflawni'r egwyddorion allweddol canlynol:

• lle diffynadwy - sy'n gwahaniaethu rhwng mannau cyhoeddus, lled-breifat a phreifat a nodweddir gan lefelau cynyddol o reolaeth mynediad i unigolion neu grwpiau penodol. Mae rhwystrau corfforol a/neu symbolaidd yn diffinio mannau, yn pwysleisio trosiant rhwng mannau ac yn atal mynediad dieisiau;
• tiriogaethedd - sy'n nodi mannau penodol, a ddiffinnir drwy gynllun neu leoliad unigryw cyfleusterau cymunedol, fel parth unigolyn neu grwpiau penodol. Mae defnydd rheolaidd o'r mannau hyn yn meithrin ymdeimlad o falchder a pherchnogaeth, diogelwch ar y cyd a pherthyn sy'n atal unrhyw darfu diofyn;
• goruchwyliaeth - sy'n peri i ddarpar droseddwyr fod yn amlwg, o ganlyniad i gyfuniad o gynllun, defnydd cymysg a gweithgareddau cymdeithasol lleol. Gellir gwella ar oruchwyliaeth yn naturiol drwy leihau rhwystrau gweledol a mannau cuddio neu'n ffurfiol drwy TCC neu batrolau diogeledd lle na allgoruchwyliaeth naturiol ddiogelu ardal;
• safonau diogelwch adeilad - sy'n atal pobl rhag cael mynediad, drwy osod caledwedd diogeledd a defnyddiau cryfach i safonau cymeradwy.
  

Ymagwedd Gyffredinol

Mae mesurau a anelir at wella diogelwch cyhoeddus yn estyn y tu hwnt i swyddogaethau cynllunio defnydd tir. Felly, mae'r ymagwedd a gymerir ar gyfer cynllunio i atal troseddu'n:

• gynhwysfawr - rhaid ystyried cynllun ar y cyd â mesurau diogelwch eraill (e.e. TCC, cloeon, cofrestriad Night Safe, ayb) a'r gymuned yn cadw eu llygaid ar agor
• cydweithredol - bydd estyn cyfrifoldeb am ddiogelwch i bob sefydliad â buddiant (e.e. Heddlu Gogledd Cymru, adeiladwyr tai, ayb) a thrigolion yn hybu ymdeimlad o berchnogaeth a balchder.
  

Rhestr Wirio

a) Tai

Lleoliad, Cynllun a Symudiadau

• lleolwch adeiladau i ganiatáu golygfa ddi-rwystr o eiddo cyfagos tra'n cadw preifatrwydd digonol a darparu golygfa uniongyrchol dros fannau cyhoeddus;
• cyfyngwch nifer y fflatiau a wasanaethir gan un fynedfa;
• cymysgedd o fathau o anheddau i'w wneud yn fwy tebygol y bydd rhywun gartref yn ystod y dydd yn rhai ohonynt;
• dylai gerddi cefn gysylltu â gerddi cefn eraill i gyfyngu mynediad diofyn o fan cyhoeddus;
• osgowch gynlluniau lle mae anheddau'n cefnu mannau agored neu lwybrau troed;
• dylid gosod mynedfeydd, storfeydd bin, mannau sychu cymunedol a siediau gardd yn glir o flaen prif ystafelloedd anheddau cyfagos i osgoi creu mannau tyw cuddiedig lle gall pobl guddio neu ymddwyn yn wrthgymdeithasol;
• lleihewch lwybrau drwodd a nifer y mannau mynd a dod i ystadau a gwnewch ddefnydd da o ffyrdd pengaead;
• cyfyngwch gysylltiadau cerdded rhwng ffyrdd pengaead ac osgowch fynediad cefn i anheddau;
• dylid darparu parcio a modurdai o fewn y man preswyl a dylai ystafelloedd y mae pobl yn eu defnyddio edrych allan arnynt;
• dylid goleuo mannau parcio cymunedol yn dda ac ni ddylid eu gosod tu cefn i adeiladau, oni bai y'u rheolir gan glwydi a reolir o bell;
• dylai llwybrau troed fod yn glir, yn olau, yn uniongyrchol a dylai anheddau cyfagos edrych allan arnynt heb gorneli tywyll neu gudd lle gallai pobl guddio;
• mabwysiadwch fesurau arafu traffig i leihau cyflymdra traffig;
• defnyddiwch arwynebau ffordd gwahanol, pileri mynedfa neu culhewch y ffordd i ddangos mynedfeydd i ystadau;
• osgowch is-ffyrdd, yn enwedig lle nad oes modd gweld drwodd.
  

Adeiladau a Ffiniau

• dylai strwythurau un llawr fel cynteddau, estyniadau a modurdai gael to ar ogwydd i atal pobl rhag defnyddio hwy i gael mynediad i ffenestri neu agoriadau eraill ar y llawr cyntaf;
• gellir cyfyngu mynediad i gefn tai drwy ddefnyddio clwydi y gellir eu cloi oddeutu 2m o uchder heb gymhorthion neu fariau y gellid eu defnyddio i ddringo dros y clwydi;
• darparwch system ffôn fynediad â chlo trydanol mewn mynedfeydd cymunedol i fflatiau;
• gosodwch ddrysau o ansawdd uchel â gwydr wedi ei lamineiddio, o ddewis, clo mortais, tyllau gwylio a chadwyni;
• gosodwch ffenestri gwydr wedi ei lamineiddio o ansawdd uchel â chloeon;
• gall goleuadau diogeledd sy'n sensitif i symudiadau tu blaen a thu cefn i anheddau ond nad yw'n achosi niwsans i gymdogion wella diogeledd a goruchwyliaeth i adeiladau, eu defnyddwyr a'r rhai sy'n cerdded heibio;
• dylid defnyddio ffensys neu waliau i ddiffinio mannau preifat fel bod darpar droseddwyr yn teimlo'n llai hyderus;
• gosodwch drelis â phlanhigion pigog ar ben ffensys ysgafn i atal tresmaswyr mewn sefyllfaoedd risg isel;
• dylai ffiniau rhwng mannau cyhoeddus a gerddi cefn/ochr preifat mewn sefyllfaoedd risg uchel fod o leiaf 1.8 metr o uchder ac o ddefnydd cadarn na ellir ei gicio na'i wthio i lawr;
• gall plannu planhigion pigog helpu i atal graffitti a loetran yn ogystal â gwella diogeledd ffiniau. Mae'r planhigion hyn yn cynnwys celyn (Ilex aquifolium), helyg (Crateagus spp), pren melyn (Bereris julianae), drain tân (Pyracantha spp), drain du (Prunus spinosa) a'r rhosyn (Rosa rugosa/canina). Gellir cael cyngor pellach yn Nodyn Cyfarwyddyd Cynllunio Lleol Rhif 7 - Tirlunio.
• dylid diffinio ffiniau blaen â waliau neu reiliau isel hyd at 1 metr o uchder neu drwy blannu gwrychoedd isel, mewn lleoliad cytrefol cynllun agored;
• dylai waliau bric gael pen ar ogwydd neu bigog i atal pobl rhag eistedd arnynt ac ymgynnull;
• ni ddylai waliau ffiniol gynnwys pileri y gellir eu defnyddio fel grisiau i gael mynediad.
  

b) Adeiladau Masnachol a Chyhoeddus

Lleoliad, Cynllun a Symudiadau

• dylid lleihau nifer y mynedfeydd ac allanfeydd i gerddwyr a cherbydau, dylent wynebu'r brif ffordd fynediad a mynd heibio i ddesgiau derbyn a swyddogion diogeledd er mwyn monitro ymwelwyr;
• dylid osgoi llwybrau ochr neu gefn a dylid rheoli mynediad i lwybrau presennol â chlwydi neu ddrysau;
• dylid gosod clwydi mewn mannau cludo, fel arfer tu cefn i ddatblygiad, i rwystro pobl nad oes hawl ganddynt gael mynediad;
• dylid gosod llochesi bws mewn mannau agored â digon o olau fel bod defnyddwyr yn weladwy bob amser;
• gwahaniaethwch rhwng mannau dadlwytho a mannau parcio drwy osod arwynebau gwahanol;
• lle'n bosibl, darparwch lety byw uwchben siopau i annog goruchwyliaeth naturiol;
• dylai llwybrau cerdded i ac o adeiladau ac i fannau cludiant cyhoeddus a meysydd parcio cyhoeddus fod yn uniongyrchol, wedi eu harwyddo ac â digon o olau;
• ni ddylid annog is-ffyrdd i gerddwyr.

Adeiladau a Ffiniau

• dylai mannau derbyn fod yn agored, croesawgar ac â digon o olau;
• dylid gosod drysau dianc rhag tân i atal fandaliaeth;
• gall defnyddio drysau gwydr trwchus helpu i weld mannau cudd neu helpu TCC i wylio o tu mewn i'r adeilad;
• nid yw waliau, ffensys rhannu a phlannu (heblaw am goed) yn uwch na 1m mewn meysydd parcio yn briodol gan eu bod yn cynnig gormod o gysgod
• darparwch barcio diogel gyda'r nos, lle'n briodol;
• dylid lleihau golau disglair sy'n tarfu ar eiddo cyfagos a mannau cyhoeddus;
• gosodwch ddrysau cefn sylweddol â chloeon o ansawdd uchel;
• gosodwch ffenestri â phaneli sefydlog a gwydr wedi ei lamineiddio, yn enwedig tu cefn i eiddo;
• darparwch gynhwyswyr planhigion mawr, bolardiau neu ddodrefn stryd arall i atal pobl rhag gyrru eu cerbydau i mewn i eiddo a siopau;
• dylai ffiniau gynnwys wal frics gadarn, rheiliau neu, lle'n briodol (e.e.mannau diwydiannol), ffensys palisad/paladin o leiaf 1.8 metr o uchder;
• gall plannu planhigion pigog helpu i atal graffiti a loetran yn ogystal â gwella diogeledd. Mae planhigion priodol yn cynnwys celyn (Ilex aquifolium), helyg (Crateagus spp), pren melyn (Bereris julianae), drain tân (Pyracantha spp), drain du (Prunus spinosa) a'r rhosyn (Rosa rugosa/canina). Ceir cyngor pellach yn Nodyn Cyfarwyddyd Cynllunio Lleol Rhif 7 - Tirlunio.
• gellid defnyddio ffensys gwifrog a phigog mewn amgylchiadau eithriadol i ddiogelu mannau agored rhag difrod ond dylid eu cynllunio a'u lleoli'n ofalus fel nad ydynt yn weledol ymwthgar;
• gosodwch gaeadau mewn sefyllfaoedd risg uchel. Ceir cyngor pellach yn Nodyn Cyfarwyddyd Cynllunio Lleol Rhif 18 - Diogeledd Blaenau Siopau.
  

c) Mannau Agored Cyhoeddus a Thirlunio

Lleoliad, Cynllun a Symudiadau

• dylai fod modd edrych allan yn uniongyrchol ar fan agored cyhoeddus;
• peidiwch â chreu darnau annigonol o fannau agored cyhoeddus sy'n anodd i'w cynnal a chadw;
• peidiwch â phlannu coed yn rhy agos i adeiladau lle gellir eu defnyddio i ddringo a chael mynediad i loriau uwch;
• peidiwch â phlannu coed na gwrychoedd lle byddant yn amharu ar oleuadau neu lwybrau i gerddwyr;
• ni ddylai cynlluniau plannu roi cyfle i bobl guddio neu ymgynnull ac ymddwyn yn wrthgymdeithasol;
• dylid lleoli mannau chwarae i blant a llwybrau i'w cyrraedd o fewn golwg eiddo cyfagos ond nid ger ffyrdd a meysydd parcio.
  

Materion Manwl

• rhwystrwch gerbydau rhag cael mynediad heb awdurdod drwy osod waliau, ffensys neu folardiau;
• osgowch blanhigion a fydd yn tyfu mwy na metr o ran uchder ger llwybrau troed cyhoeddus;
• dylai tirlunio caled atal fandaliaid ac ni ddylai fod yn bosibl ei ddefnyddio fel teflyn;
• gall plannu planhigion pigog helpu i atal graffiti a loetran yn ogystal â gwella diogeledd. Mae planhigion priodol yn cynnwys celyn (Ilex aquifolium), helyg (Crateagus spp), pren melyn (Bereris julianae), drain tân (Pyracantha spp), drain du (Prunus spinosa) a'r rhosyn (Rosa rugosa/canina). Ceir cyngor pellach yn Nodyn Cyfarwyddyd Cynllunio Lleol Rhif 7 - Tirlunio.
• dylid bod yn ofalus i beidio â chael goleuadau disglair iawn sy'n disgleirio ar eiddo cyfagos a mannau cyhoeddus
• dylid ffensio mannau chwarae i blant yn ddiogel a dylent fod yn ddiogel rhag fandaliaid.

Ceir cyngor pellach yn Nodyn Cyfarwyddyd Cynllunio Lleol Rhif 10 - Mannau Agored Cyhoeddus ar Ddatblygiadau Tai Newydd.

Am ragor o wybodaeth cysylltwch â’r:

Prif Swyddog Cynllunio, Stryt y Lampint, Blwch SP 1290 Wrecsam LL11 1WL.

E-bost: planning@wrexham.gov.uk

Ffôn: (01978) 292017
Ffacs: (01978) 292502

Adolygwyd Mai 2003

Canllaw Cynllunio Lleol Rhif 24 - Cynllunio i Atal Troseddu

Cliciwch ar y cyswllt isod i ddadlwytho copi or dogfen mewn fformat PDF.

Canllaw Rhif 24 - Cynllunio i Atal Troseddu - fformat PDF 396kb

I weld ac argraffu ffeiliau pdf, rhaid i chi osod Adobe® Acrobat® Reader: cliciwch y logo isod i ddadlwytho'r meddalwedd.

Gellir newid dogfennau Adobe Acrobat yn ôl i destun plaen trwy ddefnyddio'r Gwasanaeth Newid Abobe.

Nodyn Cyfarwyddyd Cynllunio Lleol Rhif 7 - Tirlunio

Nodyn Cyfarwyddyd Cynllunio Lleol Rhif 10 - Mannau Agored Cyhoeddus ar Ddatblygiadau Tai Newydd

Mynegai Nodiadau Cyfarwyddiadau Cynllunio Lleol