|
Adeiladwyd Traphont Ddwr Poncysyllte rhwng 1795
a 1805 i gludo Camlas Ellesmere ar draws dyffryn Afon Dyfrdwy. Prif beiriannydd
y gamlas oedd William Jessop 1745 -1814. Y prif asiant oedd Thomas Telford
1757-1834, bryd hynny'n dirfesurydd anadnabyddus gwledig, ond a ddaeth
wedyn yn beiriannydd sifil mwyaf cynhyrchiol dechrau'r bedwaredd ganrif
ar bymtheg. Erbyn i Bontcysyllte gael ei chwblhau ym 1805, hi oedd y drydedd
draphont ddwr camlas haearn i'w hadeiladu yn y byd.
Mae'n draphont ddwr gyda 19 bwa, ac yn croesi Afon Dyfrdwy ar uchder
o 38m (125ft). Ei hyd yw 307m (987ft). Platiau haearn bwrw yw'r bwâu,
sydd wedi cael eu bolltio ar eu fflansys. Adeiladwyd y cafn sy'n dal y
dwr o blatiau segmentaidd gyda fflansys ymestynnol i'r tu allan. Adeiladwyd
y 18 piler o garreg nadd coeth, ac yn wag mewn mannau. Mae gan y pedwar
piler sy'n Afon Dyfrdwy dorddyfroedd amlwg.
Rhestrwyd fel Gradd I, oherwydd ei chyfraniad bwysig tuag at ddatblygiad
peirianneg camlesi a'r defnydd o haearn bwrw ar gyfer adeiladu, ac fel
cofadail fyd enwog o'r Chwyldro Diwydiannol. Fe'i lleolir yn Ardal Gadwriaeth
Basn Trefor.
 Eglwys Sant Chad, Hanmer >>
Ardaloedd Cadwraeth
Mynegai Arddangosfeydd
|
Yn ôl i'r brig