Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam

Hysbysebu

Rhan 2A ‘Tir Llygredig’

Beth yw Tir Llygredig

Mae Rhan 2 a o Ddeddf Diogelu'r Amgylchedd 1990 Adran 78A(2) yn diffinio 'tir llygredig' fel:

unrhyw dir sy’n ymddangos i’r awdurdod lleol yn yr ardal y mae wedi ei leoli i fod mewn cyflwr, o ganlyniad i sylweddau yn, neu o dan y tir, fel bod

a) niwed sylweddol yn cael ei achosi neu fod posibilrwydd mawr fod niwed o’r fath yn cael ei achosi; neu fod

b) llygredd yn cael, neu’n debygol o gael, ei achosi mewn dyfroedd wedi eu rheoli.

Ddeddf Diogelu'r Amgylchedd 1990

Mae Rheoliadau Tir Halogedig (Cymru) 2006 (fel ddiwygiwyd yn 2012) yn nodi’r gyfundrefn i ymdrin â thir llygredig a chaiff ei weithredu gan y Tîm Tir Llygredig yng Nghyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam ar gyfer tir sydd yn y Fwrdeistref. Prif bwrpas y ddeddf yw darparu system i adnabod ac adfer safleoedd lle mae llygredd yn achosi risg annerbyniol i iechyd pobl a/neu’r amgylchedd yn ehangach. Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi Canllawiau Statudol y mae'n rhaid i Swyddogion gydymffurfio â nhw wrth wneud y gwaith hwn.

Asesu Risg

O dan Ran 2A, bydd tir llygredig yn cael ei adnabod drwy ddefnyddio’r broses asesu risg drwy ddolen gyswllt (ffynhonnell) difwynwr » llwybr » derbynnydd. Er mwyn nodi fod risg yn bodoli mae’n rhaid i gyswllt llygredd clir fod yn bresennol.

Er enghraifft:

Addas i’w Ddefnyddio

Mae llawer o lygredd tir wedi bodoli am gyfnodau hir o amser ac nid yw’n achosi risg i bobl na’r amgylchedd. Felly nid yw bob amser yn angenrheidiol i adfer tir a effeithir gan lygredd. Mewn gwirionedd nid yw llygredd tir yn aml ddim ond yn creu problem pan fo’r tir yn cael ei ddefnyddio i bwrpas anaddas a/neu fod y llygredd mor sylweddol nes ei fod yn effeithio dyfroedd a reolir (e.e. dŵr daear, afonydd).

Talu am Ein Gorffennol

Mae’r Rheoliadau yn gosod dyletswydd ar yr holl awdurdodau lleol i archwilio tir yn eu hardal i adnabod ac adfer safleoedd lle mae llygredd yn achosi risg annerbyniol i iechyd pobl a/neu’r amgylchedd yn ehangach gan ddefnyddio’r dull asesu risg.

Mabwysiadodd y Cyngor ei Strategaeth Archwilio yn ffurfiol ym Medi 2002 a chafodd ei diwygio yn 2013 (gweler y lawrlwythiadau). Mae’r Strategaeth yn rhoi manylion am y gweithdrefnau a fydd yn cael eu dilyn i adnabod safleoedd ‘tir llygredig’ yn nhrefn blaenoriaeth a sicrhau eu bod yn cael eu hasesu o ran risg a’u hadfer, lle mae’n angenrheidiol, i safon dderbyniol.

Adferiad

Os yw’r asesiad risg yn dangos fod y safle yn cwrdd â'r diffiniad o ‘dir llygredig’ yna bydd y Cyngor yn gosod nifer o brofion (e.e. dadansoddiad o fudd/cost), fel sy'n ofynnol o dan y Canllaw Statudol, i benderfynu a ddylai gael adferiad.

Mae’r cyfrifoldeb dros dalu am adferiad yn gyffredinol yn dilyn ‘egwyddor y llygrwr i dalu’. I ddechrau, y rhai a achosodd neu a ganiataodd y sylwedd(au) llygredig i fod yn, ar neu o dan eu tir fydd y ‘person(au) priodol’ i wneud yr adferiad a chwrdd â’r costau (Person(au) Dosbarth A).

Ond, os nad yw’n bosibl canfod person o’r fath, gall cyfrifoldeb basio i'r perchennog presennol neu ddeiliad y tir (person(au) Dosbarth B), ond gallai’r cyfrifoldeb hwn fod yn destun nifer o eithriadau. Lle caiff person(au) Dosbarth B ei eithrio bydd y safle’n dod yn Safle Amddifad a bydd y Cyngor neu Gyfoeth Naturiol Cymru yn ymgymryd â'r costau cysylltiedig, yn dibynnu ar y math o gyswllt sy’n bodoli o ran y llygru.

Gellir gwneud y gwaith adferiad yn wirfoddol, ond mae gan y Cyngor bwerau i weithredu 'Rhybudd Adferiad' i fynnu fod y gwaith yn cael ei wneud.

Y Gofrestr Gyhoeddus

Mae Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam yn cadw Cofrestr sydd ar gael i’w archwilio ar gais, cysylltwch â ni os gwelwch yn dda am wybodaeth bellach. Mae’r Gofrestr yn cynnwys manylion Hysbysiadau Penderfynu, Hysbysiadau Adferiad a Datganiadau Adferiad ar gyfer safleoedd y penderfynwyd eu bod yn dir llygredig.

Gweithredu Rhan 2A

Mae’r Cyngor wedi cynnal ymchwiliadau Rhan 2a ar gyfer nifer o safleoedd, rhai ohonynt wedi eu nodi yn dir llygredig, ariannwyd rhai gan geisiadau Llywodraeth Cymru, eraill gyda chyllid gan y Cyngor, neu gyfuniad o’r ddau. Darperir manylion cryno am y safleoedd isod.

Rhaglen Cyllid Cyfalaf Tir Llygredig Llywodraeth Cymru

Creodd Llywodraeth Cynulliad Cymru (Llywodraeth Cymru erbyn hyn) y Gronfa Gyfalaf Tir Halogedig oedd, dros 2 gyfnod, yn darparu cyfalaf o £11m dros 6 mlynedd (2005/06 - 2010/11) i awdurdodau lleol Cymru ac Asiantaeth yr Amgylchedd Cymru (Cyfoeth Naturiol Cymru erbyn hyn). Cynorthwyodd y gronfa awdurdodau lleol i archwilio a/neu adfer safleoedd. Roedd Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam yn llwyddiannus bum mlynedd yn olynol ac ariannodd hyn y broses o asesu nifer o safleoedd tir llygredig posib.

BLWYDDYN NIFER Y SAFLEOEDD SWM A DDYFARNWYD (£)
2005/06 11 92,242
2006/07 11 200,395
2007/08 1 48,403
2008/09 1 6,270
2009/10 2 97,660
CYFANSWM Y CYLLID A DDYFARNWYD (£) 444,970

Safle Llwyneinion

Mae gwaith archwilio helaeth wedi bod ar safleoedd y Lagŵn Tar Asid a Thomen Wastraff Cemegol Monsanto dros nifer o flynyddoedd gan y Cyngor ac Asiantaeth yr Amgylchedd Cymru (Cyfoeth Naturiol Cymru erbyn hyn) ac mae’r asesiadau risg yn nodi nad yw’r safleoedd yn cwrdd â'r diffiniad o dir llygredig. Mae monitro rheolaidd yn parhau fel rhan o’r gwaith o reoli’r safleoedd hyn ac mae’n galluogi i’w statws gael eu hadolygu o dro i dro.

Mae Grŵp Cydgysylltu yn hysbysu’r rhanddeiliaid perthnasol o’r gwaith a wneir ac mae Swyddogion yn adrodd ar y gwaith i Bwyllgor Craffu’r Amgylchedd ac Adfywio. Y gobaith yw y bydd hyn yn helpu i atal lledaenu camwybodaeth.

Mae swyddogion o Gyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam ac awdurdodau perthnasol eraill wedi bod yn ceisio sicrhau cynnal ‘ymagwedd ar y cyd’ wrth ymdrin â phryderon.

Mae dwy domen arall yn yr ardal sydd â pherchnogion preifat hefyd wedi eu hasesu, a hynny gyda chyllid Llywodraeth Cymru y cyfeirir ato uchod. Canfuwyd nad oeddent yn cwrdd â'r diffiniad o dir llygredig.

Cyn Domenni Gwastraff y Cyngor

Fel perchennog a chyn weithredwr safleoedd tirlenwi, mae Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam yn gyfrifol am nifer sylweddol o ‘hen’ safleoedd tirlenwi o fewn y Fwrdeistref nad ydynt yn dod o dan reoliad y gyfundrefn reoli gwastraff bresennol, ac felly mae’r safleoedd wedi eu harchwilio i asesu a oes angen adferiad yn unol â Rhan 2a. Gwnaed y gwaith yma drwy ddefnyddio cyfuniad o gronfeydd.

Canfuwyd nad oedd angen gwaith adfer ar rai safleoedd, tra bod gan eraill systemau rheoli nawr mewn grym i ddiddymu'r risgiau posib, fel sy'n briodol i'r safle tirlenwi perthnasol. Mae’r rhain yn cynnwys y mesurau adfer canlynol:

Tiroedd Eraill Sy'n Eiddo i'r Cyngor

Mae’r Tîm Tir Llygredig yn adolygu'r mesurau sydd mewn grym i asesu, rheoli ac adfer ei dir, tai ac eiddo ei hun.

Tir Preifat

Mae asesiadau Rhan 2a wedi eu cynnal/ar y gweill ar y defnydd blaenorol canlynol o diroedd dan berchnogaeth breifat (yn ogystal â'r 2 safle tirlenwi blaenorol y cyfeiriwyd atynt yn Safle Llwyneinion)