Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam

Hysbysebu

Pont Ddÿr Pontcysyllte a’r Gamlas – ffeithiau a ffigurau

Yn ddiamau, Pont Ddÿr Pontcysyllte yw nodwedd arbennig Safle Treftadaeth y Byd ond mae’r safle yn 11 milltir (18 cilometr) o hyd, o Bont Galedryd ger Rhoswiel i Raeadr y Bedol.

Mae 10.5 milltir (17 cilometr) yng Nghymru gyda’r 0.5 milltir (1 cilometr) arall yn Lloegr. Ac eithrio’r tir o amgylch y tair nodwedd allweddol (Pont Ddÿr Pontcysyllte, Pont Ddÿr y Waun a Rhaeadr y Bedol), mae rhyw 95% o’r safle yn perthyn i Ddyfrffyrdd Prydain.

Mae UNESCO’n gofyn bod y safle a’i amgylchedd yn cael eu diogelu rhag unrhyw ddatblygiad sy’n cael ei dybio’n niweidiol i’r ‘Gwerth Cyffredinol Eithriadol’. I wneud hyn, mae llawer o Safleoedd Treftadaeth y Byd wedi cytuno ar glustogfa o’u cwmpas ac mae hyn yn wir am Bont Ddÿr Pontcysyllte a’r Gamlas.

Mae’r glustogfa’n cynnwys tir o gwmpas Rhaeadr y Bedol a’r rhan fwyaf o Ddyffryn Dyfrdwy i lawr yr afon, gan ymestyn mor uchel â’r trumiau o boptu’r dyffryn. Dynodwyd mwyafrif yr ardal hon eisoes fel Ardal o Dirwedd Hanesyddol Arbennig.

Map

Lle nad oes trum mwyach wrth i ffurf y tir newid tu hwnt i Froncysyllte, dynodwyd darn o dir o boptu’r gamlas gan gynllunwyr tirwedd y cynghorau priodol. Mae rhan fwyaf cymhleth y glustogfa yng Nghefn Mawr, lle defnyddiwyd cyfuniad o gynllunio tirwedd ac archeoleg ddiwydiannol i lunio’r llinell derfyn.