Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam

Hysbysebu

E-byst, Apiau a Dyfeisiau

Sut i ddiogelu eich e-byst a dyfeisiau, yn y cartref ac ar ddyfeisiau symudol

Mae’r rhyngrwyd yn darparu môr o wybodaeth ac adloniant.

Yn anffodus, mae'r môr ar-lein hwn yn llawn môr-ladron drwg.

Mae rhai yn dymuno dwyn eich manylion personol gan guddio y tu ôl i liwiau cyfeillgar a chynorthwyol. Mae eraill yn dwyn eich ffeiliau data ac yn eu dal i'w pridwerthu. Ac mae rhai yn manteisio ar wendidau yn eich dyfeisiau newydd sy'n rhyngweithio â'i gilydd ('Rhyngrwyd Pethau'), gan roi rheolaeth iddynt o gamera eich babi o bosib.

Yn y byd cysylltiedig sy'n bodoli heddiw, ni all unrhyw un fforddio anwybyddu bygythiadau diogelwch ar-lein a'r camau syml sydd eu hangen i'ch amddiffyn chi a'ch anwyliaid.  Mae diogelu dyfeisiau symudol yr un mor bwysig - os nad yn bwysicach.
Heb os, cadw eich teulu'n ddiogel yw eich prif flaenoriaeth.  Felly, sicrhewch fod gennych yr wybodaeth gywir wrth wneud penderfyniadau am ddiogelwch eich teulu ar y rhyngrwyd.  
Yn ffodus, mae hyn i gyd yn dod yn fwy poblogaidd ac mae rhai cwmnïau yn ceisio hyrwyddo'r lefel briodol o ymwybyddiaeth gyhoeddus.

Yn bwysig, mae hyn hefyd yn cynnwys darparwyr y rhyngrwyd eu hunain.  Mae Virgin Media, er enghraifft, wedi dechrau argymell dwy lefel o reolaeth rhieni. Un ar gyfer y cartref, o'r enw Web Safe, a'r llall ar gyfer y byd tu allan, o'r enw F-Secure.

Mae mentrau fel Switched on Families yn golygu bod diogelwch y rhyngrwyd yn cael y sylw blaenllaw sydd ei angen yn y byd technolegol heddiw.

Cyngor diogelwch e-bost

Diogelwch e-bost yw un o'r bygythiadau rhyngrwyd hynaf a mwyaf adnabyddus.

Mae hyn yn rhannol oherwydd mai e-bost yw un o'r dulliau hynaf o ohebiaeth ar-lein, ond hefyd am fod e-byst yn cael eu trin gan fodau dynol. Ac mae bodau dynol yn gwneud camgymeriadau.

Er bod agor e-bost yn fwy diogel nag yr oedd ers talwm, mae'n rhaid bod yn ofalus wrth agor unrhyw atodiadau neu glicio ar unrhyw ddolenni cyswllt yn nhestun yr e-bost.

Hefyd, dylid bod yn ymwybodol bod twyllwyr e-bost yn well am wneud i e-bost ffug edrych fel un gwirioneddol. Gan esgus anfon e-bost gan eich banc, neu gyswllt PayPal, er enghraifft.

Gan ddatblygu fel firws i iachâd, mae twyllwyr yn canfod dulliau newydd o heintio eich dyfeisiau personol yn barhaus. A'r broblem yw nad oes unrhyw raglenni diogelwch a rhwystr gwe-rwydo ar eich dyfais yn gallu eich diogelu rhag chi eich hunain.

Felly dylid defnyddio protocol diogelwch e-bost sylfaenol fel a ganlyn:

  1. Ydych chi'n adnabod yr anfonwr?   Os nad ydych chi yna efallai bod angen bod yn fwy gofalus o ba safleoedd /cwmnïau yr ydych yn rhoi eich cyfeiriad e-bost iddynt yn y dyfodol. Peidiwch â'i gwneud yn hawdd i dwyllwyr.
  2. PEIDIWCH BYTH â chlicio ar y dolenni (oni bai eich bod yn llwyr ymddiried yn yr anfonwr) – hyd yn oed os nad yw'n gwe-rwydo, bydd y ddolen yn anfon neges 'gudd' i'r twyllwr/haciwr sy'n nodi eich bod yn 'gliciwr', gan olygu y byddwch yn derbyn mwy o e-byst tebyg yn y dyfodol.
  3. Os ydych chi eisiau gwirio dolen yn gyntaf yna cliciwch â botwm dde'r llygoden, COPIO'R ddolen, a'i ludo mewn rhaglen prosesu geiriau. Dadansoddwch gyfeiriad y ddolen fel hyn: a yw'r cyfeiriad yn debyg i'r hyn yr oedd yr e-bost yn ei drafod?  Ac a yw'n safle diogel HTTPS?  Os nad ydyw, yna mae'n debyg y dylid anwybyddu dolen yr e-bost hwn.

A ddylwn i ddiweddaru fy apiau a meddalwedd?

Dylech. Bob amser A dyma pam.

Mae'r ffaith bod y rhyngrwyd yn fôr agored a bod eich dyfais gysylltiedig yn gwch cyflym, gan ganiatáu i chi ymweld ag unrhyw 'ynysoedd gwefan' yr hoffech ymweld â nhw.  Sy'n wych, ac wrth wraidd rhyddid y rhyngrwyd.  Fodd bynnag, mae angen diogelwch ar gyfer pob rhan o'ch taith.  

Sy'n golygu sicrhau nad yw'n hawdd i fôr-ladron ddwyn eich dyfeisiau (eich cyfrifiadur neu 'gwch' symudol).

Oherwydd hyd yn oed os yw eich rhwydwaith yn ddiogel gyda Web Safe, er enghraifft, mae'n bosib bod eich dyfais yn ddiamddiffyn.

Mae amddiffyniad lefel dyfais yn bwysig ac mae'n dechrau drwy ddiweddaru eich apiau a meddalwedd.

Nid oherwydd diogelwch y diweddarir yr apiau bob amser ond dyma'r rheswm pwysicaf dros wneud hynny.

Er y gallai hyn ymddangos fel gwastraff amser, gellir diweddaru'r rhan fwyaf yn y cefndir pan fydd eich ffôn yn cael ei wefru yn y nos, neu pan fo eich cyfrifiadur yn diffodd ar ddiwedd y dydd. Mae'r rhan fwyaf yn digwydd yn awtomatig y dyddiau hyn, ond dylid gwirio ei fod yn digwydd fel y dylai.

Ond dim ond rhan o'r broses yw diweddaru eich apiau, ac yn y diwedd bydd angen ap diogelwch rhyngrwyd gwych arnoch. Yn ffodus, mae cynnig am ddim ar gyfer cleientiaid Virgin Media o'r enw F-Secure SAFE. Mae'r rhaglen gwrth-firysau defnyddiol yn cadw eich dyfeisiau yn ddiogel, ac yn rhoi lefel ychwanegol o amddiffyniad a reolir gan rieni ar y rhyngrwyd.

Gofalu am eich Rhyngrwyd Pethau

Mae bygythiad newydd ym myd diogelwch y rhyngrwyd, yn gysylltiedig â'r ystod newydd o gynnyrch a elwir yn Ryngrwyd Pethau.  

Y 'pethau' hyn yw cynnyrch (cynnyrch labeli gwyn fel arfer) sy'n ceisio gwneud eich bywyd yn haws drwy gysylltu â'ch rhwydwaith, gan alluogi rheolaeth o bell drwy eich canolbwynt o'r ffôn yn eich poced.

Mae modd gweld apêl ddyfodolaidd hyn.

Mae gweithgynhyrchwyr yn hyrwyddo'r syniad, ac mae nifer o'r cynnyrch clyfar ar gael drwy glicio botwm.  Megis pwyntiau plwg o bell i arbed trydan.   Rheolaeth o'ch seinyddion, diogelwch a gwres dros gysylltiad diwifr.  Neu reolaeth o bell o fonitor babi eich plentyn.  

Er ein bod yn cael trafferth gweld pwrpas nifer o'r cynnyrch newydd, fel safbwynt yr awdur hwn o dostiwr clyfar.  Ychydig iawn o gyfiawnhad sydd dros brisiau drud rhai o'r eitemau hyn.

Yn waeth, fodd bynnag, na'u cymhwysiad gwael a'u pris, mae problemau diogelwch.

Nid yw nifer o'r cynnyrch hyn yn ddiogel.  Ac mae rhai wedi adrodd eu bod yn rhoi mynediad i'ch cyfrineiriau diwifr, sydd, fel y nodwyd uchod, yn torri eich diogelwch.

Sut ydych chi'n gwybod os yw eich Rhyngrwyd Pethau yn ddiogel?

Gellir lleihau risgiau drwy:

  1. Ystyried beth yr ydych yn ei gysylltu – peidiwch â chysylltu popeth.  Pam fod angen cysylltu amp y cartref?  Mae'n debyg nad oes angen.  Ydych chi angen cysylltu â'ch toiled drwy ap?
  2. Lleihau eich ôl-troed drwy gyfyngu nifer y dyfeisiau yr ydych yn eu cysylltu â'r Rhyngrwyd Pethau.  Byddwch yn rhesymol o ran yr hyn sydd angen ei gysylltu.
  3. Ble ydych chi'n eu defnyddio?  Ydyn nhw'n breifat – lleihau unrhyw niwed posibl.

Content provided by CAN

Nid ydi Cyngor Wrecsam yn gyfrifol am gynnwys gwefannau eraill.