Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam

Hysbysebu

Caniatâd Adeilad Rhestredig

Bydd llawer o fathau o waith ar adeilad rhestredig angen caniatâd arbennig a elwir yn Ganiatâd Adeilad Rhestredig gan y cynghorir pob tro i holi’r Adran Gynllunio pa un a oes angen Caniatâd Adeilad Rhestredig ar gyfer unrhyw waith yr ydych yn ei gynllunio. 

Bydd angen Caniatâd Adeilad Rhestredig ar gyfer:

Atgyweiriadau ar sail debyg at ei debyg sydd angen tynnu llawer o adeiladwaith hanesyddol.

Paratoi a chyflwyno cais ar gyfer Caniatâd Adeilad Rhestredig

Paratoi

1. Deall eich adeilad. Mae deall eich adeilad rhestredig a’i arwyddocâd yn sail ar gyfer gwneud penderfyniad cadarn. Mae deall beth sy’n gwneud yr adeilad yn arbennig yn caniatáu i chi asesu effaith posibl unrhyw newidiadau arfaethedig ar yr adeilad a chynllunio ar gyfer atgyweiriadau a chynnal. Mae’r disgrifiad rhestru yn fan cychwyn defnyddiol i ddeall adeilad a gellir cael disgrifiadau ar y gwefannau canlynol:

Mae’r Egwyddorion Cadwraeth ar gyfer Rheoli Amgylchedd Hanesyddol Cymru mewn ffordd Gynaliadwy yn cynnwys 4 cam ar gyfer asesu arwyddocâd a ddylai fod yn seiliedig ar 4 gwerth:

  1. Gwerth tystiolaethol – y graddau y mae adeiladwaith corfforol yn dweud sut a phryd y cafodd adeilad rhestredig ei adeiladu, sut y cafodd ei ddefnyddio a sut mae wedi newid dros amser.
  2. Gwerth hanesyddol – ydy’r adeilad rhestredig yn dangos ffordd o fywyd penodol yn y gorffennol neu a yw’n gysylltiedig ag unigolyn neu ddigwyddiad penodol? A oes yna weddillion corfforol o’r cysylltiadau hyn?
  3. Gwerth esthetig – mae hyn yn ymwneud â dyluniad, adeiladu a manylion yr adeilad a gall gynnwys ffurf, ymddangosiad allanol a sut mae’r adeilad yn gysylltiedig â’i leoliad;
  4. Gwerth cymunedol – ydy’r adeilad yn arwyddocaol i’r bobl oherwydd ei werth coffaol, symbolaidd neu ysbrydol neu am ei ran o fewn diwylliant lleol neu fywyd cyhoeddus?

Bydd crynhoi’r gwerthoedd hyn yn helpu i ddatblygu datganiad ar arwyddocâd cyffredinol yr adeilad ac yn galluogi i nodi’r elfennau pwysicaf a all fod yn fwy sensitif i newid nag eraill.

2. Argymhellir cysylltu â’r Adran Gynllunio i wirio bod eich cynlluniau neu gynigion yn debyg o fod yn dderbyniol a gall arbed amser ac arian i chi. Gall cyfarfod safle gydag aelod o’r Tîm Cadwraeth i drafod gwaith eich cynorthwyo i ddatblygu gwaith sy’n parchu arwyddocâd arbennig yr adeilad.

3. Cynghorir eich bod yn cyflogi pensaer neu weithiwr proffesiynol tebyg sydd â phrofiad blaenorol o weithio gydag adeiladau rhestredig. Mae’n bosibl y bydd gan weithwyr proffesiynol o’r fath achrediad mewn cadwraeth adeiladau gan gorff proffesiynol.

4. Ymholiad cyn cyflwyno cais – Ar gyfer cynlluniau sylweddol i adeiladau rhestredig sy’n cynnwys newid defnydd, estyniadau a gwaith sy’n effeithio ar safle ehangach yr adeilad, cynghorir bod ymholiad cyn gwneud cais yn cael ei gyflwyno i’r Adran Gynllunio i asesu effaith y gwaith arfaethedig o fewn cyd-destun cynllunio ehangach.

Cyflwyno Cais

Bydd y wybodaeth sydd ei hangen ar gyfer Caniatâd Adeilad Rhestredig yn amrywio yn ôl maint y gwaith a fwriedir ei wneud.  Bydd angen cyfanswm o 3 set o’r canlynol o leiaf i allu delio gydag ymgynghoriad yn gyflym a gwneud penderfyniad ar eich cais gynted â phosibl:

Ffurflen gais

Ar gael i’w lawrlwytho ar wefan y Cyngor a dylid ei llenwi, llofnodi a’i dyddio.

Tystysgrif Perchnogaeth

Mae hon ar y ffurflen gais a dylid ei llofnodi a’i dyddio.

Cynllun Lleoliad Safle

Dylai hwn fod yn gynllun o’r safle wedi’i ddiweddaru a’r ardal gyfagos ar raddfa o 1:1250.  Dylid amlinellu safle’r cais mewn coch ac amlinellu unrhyw dir arall yn yr un berchnogaeth mewn glas. 

Cynllun Bloc

Dylai hwn fod ar raddfa o 1:500 a dangos sut mae’r adeilad yn ymwneud ag adeiladau a strwythurau eraill ar y safle neu wrth ymyl y safle a nodi unrhyw adeiladau neu nodweddion i’w dileu a/neu unrhyw estyniad neu ychwanegiad newydd. 

Datganiad o’r Effaith ar Dreftadaeth

Mae’r Ddeddf Amgylchedd Hanesyddol (Cymru) yn cyflwyno gofyniad i bob cais ar gyfer Caniatâd Adeilad Rhestredig a gyflwynir ar neu ar ôl 1 Medi 2017 i gynnwys Datganiad o’r Effaith ar Dreftadaeth.  Dylai’r datganiad hwn fod yn ganlyniad a grynhoir o’r Asesiad o'r Effaith ar Dreftadaeth sy’n broses strwythuredig i sicrhau bod arwyddocâd adeilad rhestredig yn cael ei gymryd i ystyriaeth pan fydd cynigion ar gyfer newid yn cael eu datblygu a’u dylunio. Mae’n rhan greiddiol o’r broses ddylunio a ddylai ddangos bod cynigion ar gyfer newid yn briodol drwy asesu eu heffaith ar arwyddocâd yr adeilad.  Mae Cadw wedi cyhoeddi canllaw arfer gorau ar Asesiad o’r Effaith ar Dreftadaeth yng Nghymru (cyswllt allanol) sy’n cynnwys camau sylfaenol asesu, beth bynnag yw maint a sgôp y cynigion:

Mae’n rhaid i’r crynodeb o’r Datganiad o’r Effaith ar Dreftadaeth gynnwys y canlynol:

Lluniau

Mae’n rhaid i’r rhain gael eu diweddaru, mewn lliw a dangos rhannau o’r adeilad sy’n amodol ar y gwaith a chynnwys manylion agos. 

Lluniau Presennol ac Arfaethedig

Dylai’r rhain gynnwys drychiadau cywir, cynlluniau llawr ac adrannau i raddfa o leiaf 1:100, yn dangos yr adeilad cyfan neu ran(nau) yr effeithir arnynt gan y gwaith arfaethedig.

Manylion

Er enghraifft dylai’r rhain gynnwys manylion adeiladu ffenestri newydd, drysau, fframiau coed, blaen siop, grisiau a mowldin. Dylid dangos y rhain ar raddfa fawr ddigonol fel 1:5 neu 1:20 ar gyfer manylion maint llawn elfennau fel bariau gwydr, mowldin a manylion gwaith saer er enghraifft.

Efallai y bydd angen cyflwyno mwy o wybodaeth ar gyfer gwaith mwy sylweddol i ddangos bod yr adeilad yn gallu gwrthsefyll y cynigion neu roi cyfiawnhad ar gyfer ymyrraeth mwy sylweddol.  Gall y wybodaeth hon gynnwys:

Cost

Ni chodir ffi ar gyfer cyflwyno cais am ganiatâd adeilad rhestredig.

Amserlen

Mae'n bosibl y penderfynir ar ganiatâd adeilad rhestredig ar gyfer gwaith sy’n effeithio ar adeilad rhestredig gradd II o fewn 8 wythnos. Gall ceisiadau ar gyfer gwaith sy’n effeithio ar adeilad rhestredig gradd II* neu I gymryd hyd at 12 wythnos i wneud penderfyniad oherwydd y broses ymgynghori.

Cadw

Cadw yw adran amgylchedd hanesyddol Llywodraeth Cymru.  Fel rhan o’r broses caniatâd adeilad rhestredig, mae ceisiadau ar gyfer caniatâd adeilad rhestredig sy'n effeithio ar adeiladau rhestredig gradd II* ac I yn cael eu hatgyfeirio i Cadw sydd â 28 diwrnod  i benderfynu a all yr Awdurdod Cynllunio Lleol roi caniatâd adeilad rhestredig.