Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam

Hysbysebu

Cynnal Adeiladau Hanesyddol

Mae cynnal a chadw rheolaidd yn un o’r ffactorau pwysicaf i warchod eich adeilad hanesyddol.  Efallai y byddwch yn meddwl y bydd eich adeilad yn para am oes, gan ddirywio'n araf dros amser ond nid yw hyn o angenrheidrwydd.  Heb gynnal a chadw’n rheolaidd gall diffygion ddigwydd sy’n gostus ac yn drafferthus a gellir colli’r nodweddion a deunydd hanesyddol sy’n rhoi’r cymeriad hanesyddol i’r adeilad hefyd.   

Mae yna lawer o resymau da pam bod cynnal a chadw rheolaidd ac wedi’i gynllunio mor bwysig:

Deunydd ac Atgyweirio

Wrth gynllunio atgyweiriadau mae’n bwysig deall sut cafodd adeilad ei adeiladu a’r deunydd a’r technegau a ddefnyddiwyd.   Yn gyffredinol, dylai atgyweiriadau i’ch adeilad hanesyddol ddefnyddio’r un deunydd a’r technegau â'r gwreiddiol.  Bydd hyn yn sicrhau bod atgyweiriadau a deunyddiau yn gydnaws o ran perfformiad ac ymddangosiad. Mae defnyddio deunydd modern ar adeiladau hanesyddol yn aml yn amhriodol ac yn achosi mwy o broblemau difrifol i ffabrig yr adeilad yn y tymor hir.  Mae hyn yn arbennig o amlwg lle mae sment rendro a mortar wedi’i ddefnyddio ar gyfer carreg draddodiadol ac adeiladau a waliau brics, lle mae’r sment caled yn dal lleithder o fewn y garreg neu’r gwaith brics meddalach ac yn achosi dadfeiliad i elfennau allanol a mewnol yr adeilad.   

Mae’n bwysig cyn ymgymryd ag unrhyw waith atgyweirio bod achosion sylfaenol y diffyg wedi’u nodi ac wedi derbyn sylw fel nad ydych yn trin y symptom yn unig.  Os ydy eich eiddo wedi’i restru dylech gysylltu â’r Gwasanaethau Cynllunio am gyngor pellach ynglŷn â pha un a fydd angen Caniatâd Adeilad Rhestredig ar gyfer unrhyw waith neu atgyweiriadau.  

Rhestr Wirio Archwilio

Dylai’r rhestr wirio ganlynol eich helpu i gynllunio archwiliadau rheolaidd o’ch eiddo a helpu i nodi ac atal diffygion pellach rhag digwydd:

Ystyriaethau diogelwch

Pan fyddwch yn cynnal archwiliad o’ch eiddo, dylai diogelwch personol fod yn brif flaenoriaeth.  Dylid bob amser defnyddio’r dull mynediad a’r offer diogelwch cywir.   Os bydd gennych unrhyw amheuaeth am ddiogelwch wrth gynnal archwiliad neu waith atgyweirio, cynghorir eich bod yn cyflogi crefftwr proffesiynol profiadol gydag enw da. Gall yr Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch gynnig cyngor pellach.   

Gellir dod o hyd i wybodaeth bellach ar atgyweirio a chynnal a chadw adeiladau hanesyddol a deunydd a thechnegau priodol ar y gwefannau allanol canlynol: