Cyngor Bwrdeistref Sirol Wrecsam

Hysbysebu

Canllaw Cynllunio Lleol Rhif 9 - Lleoedd Bwyd Poeth Cario Allan

Pwrpas y Nodyn Cyfarwyddyd Cynllunio Lleol hwn yw ymhelaethu ar bolisïau cynllunio cenedlaethol a lleol ac amcanion y strategaeth gymunedol o ran gwella dylunio cynaliadwy, iechyd y gymuned ac ansawdd bywyd. Mae’r Nodyn hwn yn rhan o Strategaeth Bwyta’n Iach a Bod yn Fwy Egnïol ehangach i fynd i’r afael â gordewdra yn y Fwrdeistref Sirol ac mae’n canolbwyntio ar leoedd bwyd poeth cario allan o ran lleoliad a chrynodiad priodol, diogelwch priffyrdd, amwynderau cyffredinol a materion iechyd cymunedol. Mae’r nodyn cyfarwyddyd yn ymhelaethu ar bolisïau Cynllun Datblygu Unedol GDP1, S1, S2, S5 a T8, mae’n diweddaru Nodyn Cyfarwyddyd Cynllunio Lleol presennol Rhif 9 a bydd yn ystyriaeth berthnasol wrth benderfynu ar geisiadau cynllunio.

Bu’r Nodyn Cyfarwyddyd hwn yn destun ymgynghori cyhoeddus ym mis Mai a mis Mehefin 2011 ac fe’i mabwysiadwyd gan y Cyngor ym mis Rhagfyr 2011.

Cefndir

Mae cynllunio ac iechyd cyhoeddus yn rhannu hanes hir. Mae canllawiau Llywodraeth Cynulliad Cymru, fel y maent wedi’u cynnwys ym Mholisi Cynllunio Cymru a “Chreu Cymru Egnïol” (2010) yn pwysleisio pwysigrwydd hwyluso amgylchedd adeiledig sy’n cefnogi, yn hytrach nag yn llesteirio, gweithgarwch corfforol a mynediad i fannau gwyrdd naturiol ar gyfer cerdded a beicio. Mae Nodyn Cyfarwyddyd Ymarfer Da y Sefydliad Cynllunio Trefol Brenhinol “Delivering Healthy Communities” (2009) yn dweud fod gan gynllunio gofodol rôl allweddol i’w chwarae yn llunio amgylchedd sy’n ei gwneud yn bosibl i bobl wneud dewisiadau iachach am ymarfer corff, gwasanaethau lleol, teithio, bwyd, natur a hamdden.

Er bod lleoedd bwyd poeth cario allan yn gallu darparu gwasanaeth poblogaidd a ffynhonnell waith i gymunedau lleol, yng nghanol tref Wrecsam ac mewn canolfannau siopa dosbarth dynodedig yn arbennig, ac o ran masnachu gyda’r hwyr, maent yn gallu cael effaith niweidiol ar gymeriad manwerthu a swyddogaeth canolfannau siopa, amwynderau Ar gael mewn fformatau eraill hefyd preswyl ac iechyd yn y gymuned. Ymysg yr effeithiau niweidiol posibl mae sbwriel, aroglau, ymddygiad gwrthgymdeithasol, s@n ac aflonyddu yn gyffredinol, problemau parcio a thraffig ac effeithiau iechyd tymor hwy.

Diffinnir lleoedd bwyd poeth cario allan fel sefydliadau sy’n ymgymryd fel eu prif fusnes â gwerthu bwyd poeth i’w fwyta oddi ar y safle.

Canllawiau Cyffredinol

Ni fydd datblygu sy’n arwain at golli amwynderau preswyl, ansawdd bywyd, iechyd cymunedol, traffig yn symud neu ddiogelwch ar y ffyrdd a diogelwch cerddwyr yn cael ei ganiatáu. Ni chaiff ei ganiatáu chwaith pe byddai’n arwain at niwed sylweddol i’r elfennau hyn.

Lleoliad Cyffredinol

Ni ddylai lleoedd bwyd poeth cario allan newydd gael eu lleoli:

Gallai lleoedd bwyd poeth cario allan fod yn dderbyniol:

Agosrwydd at Ysgolion a Cholegau Trydyddol

Mae’r Llywodraeth yn amcangyfrif fod cost flynyddol unigolion gordrwm a gordew i’r Gwasanaeth Iechyd Gwladol yn £4.2 biliwn, ffigur y disgwylir iddo fwy na dyblu erbyn 2050. Canfu Arolwg Iechyd Cymru (2009) fod 56% o ddynion a 49% o fenywod, 52% o’r holl bobl yn y Fwrdeistref Sirol, yn cael eu dosbarthu’n ordrwm neu’n ordew. Unwaith y bydd gordewdra wedi datblygu mae ymchwil yn dangos ei bod yn anodd ei drin. Mae person ifanc gordew yn debygol o aros yn ordew fel oedolyn, a allai arwain at gyflyrau meddygol cysylltiol (e.e. diabetes, canser, clefyd y galon a’r iau) a disgwyliad oes byrrach.

Mae unedau bwyd yn agos at ysgolion a’r cyffiniau yn gallu bod yn gymhelliad ac yn demtasiwn ychwanegol i blant fwyta gormod o fwyd cyflym. Mae’r rhan fwyaf o leoedd bwyd cyflym cario allan yn ffynhonnell bwydydd rhad sy’n cynnwys llawer o galorïau heb lawer o faeth. Mae ymchwil yn dangos fod plant sy’n mynd i ysgolion sy’n agos at unedau o’r fath yn fwy tebygol o fod yn ordew na’r rhai nad yw eu hysgolion o fewn cyrraedd mor hwylus i unedau o’r fath (Currie et. al. 2009). Yn y Fwrdeistref Sirol mae bron i 60% o’r ysgolion wedi’u lleoli’n agos ar unedau bwyd poeth cario allan. Byddai cael rhagor o unedau yn agos at ysgolion yn negyddu ymdrechion y Cyngor a’i bartneriaid wrth iddynt gefnogi’r rhaglenni Ysgolion Iach a Blas am Oes i sicrhau fod pobl ifanc yn gallu manteisio ar ddewisiadau iach. Er nad yw disgyblion mewn addysg gynradd yn cael gadael safle’r ysgol yn ystod y diwrnod ysgol, mae ymchwil yn dangos mai’r amser mwyaf poblogaidd i brynu bwyd o siopau yw ar ôl yr ysgol.

Diogelwch ar y Ffyrdd a Pharcio

Mae lleoedd bwyd poeth cario allan yn tueddu i ddenu cyfran uchel o gwsmeriaid sy’n teithio mewn car ac yn aros am gyfnod byr ac mae hynny, heb ddarpariaeth barcio hygyrch hanfodol, yn gallu effeithio ar lif y traffig a diogelwch ar y ffyrdd. Yn aml ceir mwy o barcio sy’n rhwystro’r traffig a tharfu ar lif cyson y traffig ar hyd y ffyrdd wrth ymyl yr unedau hyn. Efallai y caiff cwsmeriaid eu temtio i barcio am gyfnodau byr i ymweld ag unedau bwyd poeth cario allan, a hynny’n aml gan beryglu diogelwch defnyddwyr eraill y ffyrdd a cherddwyr, neu efallai y byddant yn parcio ar strydoedd preswyl cyfagos gan achosi anhwylustod i’r trigolion.

Bydd effaith cynnig ar ddiogelwch cerddwyr a defnyddwyr y ffyrdd yn cael ei hystyried o safbwynt:

Bydd angen cynllun danfon a gwasanaeth yn gysylltiedig â phob cais.

Rhaid i gynigion beidio â chael effaith annerbyniol ar ddiogelwch y ffyrdd (e.e. eu bod yn agos at gyffyrdd goleuadau, croesfannau pelican, cilfannau bysiau a safleoedd bysiau).

Oriau Gweithredu

Efallai y rhoddir cyfyngiadau cynllunio ar oriau gweithredu unedau bwyd poeth cario allan. Ni fyddai un set o gyfyngiadau amser yn briodol ledled y Fwrdeistref Sirol, gan fod cymaint o amrywiaeth rhwng ardaloedd:

Hefyd, mae yna ofynion trwyddedu i weithrediadau yr ymgymerir â nhw rhwng 11.00 pm a 5.00 am. Pan fydd amseroedd gweithredu wedi cael eu gosod fel amod o’r caniatâd cynllunio a bod y rheini’n wahanol i’r oriau trwyddedu a gymeradwywyd, rhaid cydymffurfio â’r amser cau cynharaf.

Rheoli Aroglau Coginio

Mae’r aroglau sy’n cael eu cynhyrchu drwy brosesau coginio mewn lleoedd bwyd poeth cario allan yn gallu achosi problemau amwynder, yn enwedig mewn ardaloedd preswyl eu cymeriad. Yn aml, mae’r awyru naturiol yn annigonol a rhaid gosod systemau echdynnu sy’n bodloni safonau iechyd yr amgylchedd, yn cynnwys dwythellau, gwyntyllau a hidlenni echdynnu er mwyn gwasgaru aroglau yn effeithiol. Rhaid hefyd iddynt gael eu dylunio yn y fath fodd fel nad ydynt yn effeithio’n annerbyniol ar amwynderau gweledol a chyffredinol yr adeilad a’r strydwedd gerllaw. Caiff amod ei roi ar unrhyw ganiatâd yn ei gwneud yn ofynnol gosod awyrell echdynnu a’i chynnal a’i chadw’n rheolaidd cyn i’r busnes ddechrau masnachu. Os nad oes modd atal aroglau a mygdarthau annerbyniol drwy ddulliau priodol, ni roddir caniatâd cynllunio fel arfer.

Gwaredu Cynnyrch Gwastraff

Mae cyfleusterau annigonol i storio gwastraff yn gallu gwneud drwg i amwynderau gweledol a chynyddu’r risg i iechyd y cyhoedd. Rhaid i finiau storio masnachol o faint addas, wedi’u lleoli’n hwylus ar gyfer mynediad i wasanaethau casglu sbwriel ac wedi’u sgrinio a’u dylunio fel eu bod yn parchu cymeriad yr ardal ac nad ydynt yn achosi niwsans i eiddo preswyl neu fasnachol cyfagos, gael eu cynnwys o fewn y safle. Lle bernir bod y ddarpariaeth storio gwastraff yn annigonol, ni roddir caniatâd cynllunio fel arfer. Mae gollwng braster neu saim yn gallu achosi problemau i’r system draeniau cyhoeddus. Rhaid gosod trapiau saim addas ar bob draen i atal blocio’r draeniau a’r posibilrwydd o lifogydd mewn eiddo cyfagos. Rhaid cynnwys manylion llawn y trefniadau storio gwastraff a’r trapiau saim ym mhob cais cynllunio.

Sbwriel

Mae sbwriel yn hyll yn ei hanfod, gall gythruddo cryn lawer ar drigolion a busnesau cyfagos a gall ddenu plâu a fermin. Dylai biniau sbwriel gael eu rhoi ar gwrt blaen yr eiddo. Cyfrifoldeb y gweithredwyr yw sicrhau fod biniau sbwriel yn cael eu cynnal a’u cadw a’u gwagio’n rheolaidd, ac nad oes sbwriel i’w weld yn yr ardal gyfagos. Bydd amod yn ei gwneud yn ofynnol gosod biniau sbwriel ar y safle yn cael ei osod ar bob cais am uned bwyd poeth cario allan.

Diogelwch, Troseddu ac Ymddygiad Gwrthgymdeithasol

Mae lleoedd bwyd poeth cario allan yn gallu denu criwiau o bobl ac mae hynny’n gallu arwain at droseddu ac anhrefn yn enwedig yn y nos. Wrth ystyried cynigion am ddatblygiadau newydd neu newid defnydd eiddo i’w droi’n lle bwyd poeth cario allan, bydd ystyriaeth yn cael ei rhoi i faterion trosedd ac anhrefn. Lle mae pryderon yngl~n â throseddu ac ymddygiad gwrthgymdeithasol, efallai y bydd gofyn i’r ymgeisydd ymrwymo i gytundeb cyfreithiol i gyfrannu’n ariannol tuag at ddarparu mesurau lliniaru o safbwynt diogelwch (e.e. systemau teledu cylch cyfyng). Efallai na fydd cynigion y bernir eu bod yn creu risg annerbyniol yn cael trwydded.

Mabwysiadwyd Hydref 1994,
Adolygwyd Gorffennaf 2011
Adolygwyd Rhagfyr 2011